US Agency for Global Media
News and Information from Around the World
Select a language and narrator voice before playback.
لەگەڵ زیادبوونی گوشارە ئابووری و سیاسییەکان لەسەر کۆماری ئیسلامی و بەردەوامی گرژییە سەربازییەکان، ئەو پرسیارە ڕەنگە بۆ زۆر کەس بێتە ئاراوە کە بۆچی سەرەڕای دۆخی نالەباری ژیانی خەڵک و ناڕەزایی بەربڵاو لە کۆمەڵگای ئێراندا بەڵام هێشتا شاهیدی ڕاپەڕینیک نین کە بتوانێت ڕژێمی ئێران بخات
سیناتۆرە ئەمەریکاییەکان داوا دەکەن کورد لە ئێران پڕچەک بکرێت لە دژی کۆماری ئیسلامی. پرسێک کە ئەگەر لە ئاستی سەرنجێکی سیاسی تێپەڕێت، دەکرێت لێکەوتەی گرنگی بۆ کوردانی ڕۆژهەڵات و هەموو ناوچەکەش هەبێت. بەڵام ئایا سیناریۆیەکی لەم شێوەیە ئەگەری هەیە بێتە ئاراوە؟
ئاڵوگۆڕی هێرشەکانی نێوان ئەمەریکا و ئێران جارێکی دیکە تەنگەی هورمزی خستە ناوەندی ململانێی سەربازییەکانی دوو وڵاتەوە. واشنتن جەخت لەسەر کراوەمانەوەی تەنگەکە دەکاتەوە و هۆشداری دەدات هەر هەوڵێکی ئێران بۆ مین ڕێژکردنی گەرووکە بە هێرشی سەربازی وەڵام دەدرێتەوە
بەرەی نیشتمانی ئێران کە یەکێکە لە کۆنترین لایەنەکانی ئۆپۆزسیۆنی ئێران نامەیەکی کراوەی بڵاوکردووەتەوە و تێیدا داوای لە حزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان کردووە کە بیسەلمێنن جیاخواز نین؛ ئەمەش نیگەرانییەکی جددی لە نێوان چالاکوانانی کورد لە ئێران دروست کردووە
دوای چوار مانگ کە لە گەمارۆدانی دەریایی ئەمەریکا بۆ سەر ئێران, کاریگەری ئەو گەمارۆیە لەسەر ئابووری زۆر ڕوون دەبێتەوە و باس لە کەمی بەنزین و سووتەمەنی دەکرێت. مەبەستی ئەم گەمارۆیانە چین و کاریگەریەکانیان تا چ ئاستێکن
سەرنجدان بە خولی نوێی سزاکانی ئەمەریکا بۆ سەر ئێران و جەختکردنەوەی بەرێوبەرایەتی ترامپ لەسەر چڕبوونەوەی فشارە ئابوورییەکان، ئەو پرسیارە دێتە ئاراوە کە ئەم ڕێوشوێنانە تا چەند کاریگەرییان دەبێت لەسەر تاران بۆ گۆڕینی هەڵسوکەوتەکانی. ئەم پرسە لەگەڵ سلێمان تاشان ڕۆژنامەوانی بواری ئابووری تاوتوێ دەکرێت.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمەریکا، ڕۆژی چوارشەممە دەستپێکردنی "کوشندەترین ئۆپەراسیۆنی ئابووری" لە مێژوودا دژی ئێران ڕاگەیاند. ئەم پرسە لەگەڵ ئازاد محەمەدیانی شرۆڤەکاری سیاسی تاوتوێ دەکرێت.
ئیمارات، دوای هەڕەشە مووشەکییەکانی ئێران، هەموو بازرگانی و مامەڵە داراییەکانی لەگەڵ ئێران ڕاگرتووە؛ ئەم بڕیارە لە کاتێکدایە کە واشنتن خۆی بۆ زیادکردنی گوشاری ئابووری زیاتر لەسەر ئێران ئامادە دەکات و گرژییەکان لەسەر تەنگەی هورمز بەردەوامن. لە هەمان کاتدا.
حزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانە سیمینارێکی لە واشنتن دی سی سەبارەت بە داهاتووی ئێران و ڕۆڵی کورد لە پڕۆسەی گواستنەوەی دێموکراتیک و مافی گەلانی ئێران و ڕۆڵی سیاسەتی ئەمەریکا لەم پێشهاتانەدا سازکرد. هەژار برنجی نوێنەری حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران وردەکاری سیمینارەکە بۆ دەنگی ئەمەریکا دەخاتەڕوو.
هێرشی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان بۆ سەر هەولێر و گوشارەکانی کۆماری ئیسلامی بۆ سەر بەغدا بۆ چەکداماڵینی حزبەکانی ڕۆژهەڵات دوو پێشهاتی جیاواز و جیا لە یەک نین. بەتایبەتی لە دۆخێکدا کە جارێکی دیکە گرژییەکانی نێوان ئێران و ئەمەریکا تا دێت چڕتر دەبێتەوە.
[ بەهروز چەمەن ئارا، بەڕێوەبەری پەیمانگای نێونەتەوەیی بۆ لێکۆڵینەوەی کۆمەڵگای کوردی، باس لە پێشێلکارییەکان و لەسێدارەدانەکان لە ئێران دەکات و دەڵێت" ئێران بۆ بەردەوامی دەسەڵاتی سیاسی خۆی سەرکوتی خەڵک دەکات و لەسەر مەرگی هاووڵاتیانی درێژە بە کۆنتڕۆڵی خۆی دەدات کە ئەمە جۆرێکە لە کۆمەڵکوژی."
لەکاتێکدا هاوکێشە ئەمنییەکانی ناوچەکە بە خێرایی دەگۆڕدرێن، ئێران ڕووبەڕووی کۆمەڵێک فشاری نوێ بووەتەوە. لەم هەلومەرجەدا فەرماندەی سوپای قودس سەردانی بەغدای کردووە و لە هەمان کاتدا تاران بانگهێشتی بافڵ تاڵەبانی دەکات، ئێران بە تەمای چییە؟
سۆران خاتری لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا زانیاری زیاتر لەسەر کاریگەری گوشارە ئابوورییەکانی ئەمەریکا لەسەر ئێران دەخاتەڕوو
لێدوانەکانی ئەم دواییەی تێد کروز سەبارەت بە ئەگەری پشتیوانی و پڕچەککردنی نەیارانی کۆماری ئیسلامی جارێکی دیکە پرسی ڕۆڵی کوردی لە هاوکێشەکانی داهاتووی ئێراندا وروژاندەوە. لەگەڵ مەیسەم مورادی شارەزای پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان ئەم پرسە تاوتوێ دەکرێت.
بەرپرسانی ئەمەریکا و هەندێک لە ڕاپۆرتەکان باس لە ئەگەری گەیشتن بە ڕێککەوتنی نێوان واشنتن و تاران دەکەن بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێکان و گەڕانەوەی سەقامگیری بۆ ناوچەکە. ئەم پرسە لەگەڵ دکتۆر ڕامین مەفاخری مامۆستای زانکۆ لە بەریتانیا تاوتوێ دەکرێت.
ڕاپۆرتێکی نوێی شارەزایانی نەتەوە یەکگرتووەکان سەرنجی خستوەتە سەر دۆخی خراپی مافی مرۆڤ و هەلسوکەوتی خراپی تاران لەگەڵ کەمایەتییە نەتەوەییەکاندا بە تایبەت کورد و بەلووچ. بۆ زانیاری زیاتر لەگەڵ خاتوون ئەوین موستەفازادە چالاکوانی مافی مرۆڤ لە رێکخراوی کوردپا قسە دەکەین.
دەزگاکانی ڕاگەیاندن و کەناڵە نزیکەکان لە کۆماری ئیسلامی لەم دواییانەدا باس لە جێبەجێکردنی ئۆپەراسیۆنی هەواڵگری و ئەمنی دژ بە حزبەکانی ڕۆژهەڵات دەکەن و لە دوایین حاڵەتی لەم شیوەیەشدا بەشێک لەو دەزگا میدیایانە بانگەشەی ئەوە دەکەن کوڕی سەرکردەی یەکێک لە حزبانەیان لە هەولێر تیرۆر کردووە.
