RFE/RL Russian

Україна офіційно повідомила Міжнародній організації цивільної авіації (ICAO) про небезпеку повітряного простору Росії для цивільної авіації через посилення військової активності, заявив український міністр закордонних справ Андрій Сибіга. «Ми закликаємо всіх уникати його. Росія навмисно ігнорує загрози, що виникли в результаті її агресії проти України, яка вже призвела до кількох інцидентів в останні роки. На тлі різкої ескалації терору Росією проти України російський повітряний простір стає дедалі небезпечнішим», – написав Сибіга в соцмережі X . Міністр наголосив, що Україна хоче запобігти ненавмисним інцидентам. Путін відреагував на заяву Зеленського про «повністю небезпечне» небо Росії «Це наше відповідальне рішення – повідомити ICAO і всім авіакомпаніям, а також урядам, щоб вони були обережними – навіть якщо Росія відмовляється виконувати свій обов’язок щодо їх інформування… Війна повертається додому, в Росію. Україна здійснює своє невід’ємне право на самооборону, згідно зі статтею 51-ю Статуту ООН», – заявив Сибіга. Напередодні ввечері президент України Володимир Зеленський попередив , що через українські удари по Росії російське небо «стає повністю небезпечним», що мають враховувати авіакомпанії, які літають у російські аеропорти, а також страхові компанії. Російські війська останнім часом посилили свої удари по Україні , зокрема по Києву і Київщині. Зеленський наголосив, що «ця ескалація не може й не буде» залишатися тільки на території України. Жовтий і червоний рівні небезпеки та зміна руху метро. Зеленський анонсував оновлення правил реагування на атаки РФ «Цілком природно й справедливо, що її наслідки будуть і в Росії, зокрема в російському небі, яке вже є і буде більше простором для наших дронів, наших ракет, які активно й справедливо діють у відповідь на російську війну, у відповідь на російські удари. І ми користуємося своїм правом на самооборону – завдаємо ударів по російських військових цілях і тій частині економіки, яка працює на війну. Це – наш захист», – сказав він. Зеленський додав, що Україна готова на прохання партнерів робити паузи в ударах по цілях у Росії з огляду на плановані в РФ зустрічі щодо закінчення війни. Російський лідер Володимир Путін, реагуючи на заяву президента України, сказав , що це «заявка на державний тероризм». Відповідаючи на запитання під час пресконференції на полях саміту ШОС 1 вересня в Бішкеку, Путін додав: «Ми знайдемо, як відповісти».

RFE/RL Russian

Рівненщина зазнала повітряної атаки РФ, є постраждалі, повідомив голова обласної військової адміністрації Олександр Коваль. За попередніми даними, троє людей зазнали незначних травм. Голова ОВА повідомив, що через атаку РФ пошкоджені приватний житловий будинок та господарча будівля. Читайте також: ОВА: на Київщині через атаки РФ постраждали дві людини, пошкоджені склади Російські військові регулярно з різних видів озброєння – ударними БпЛА, ракетами, КАБами, РСЗВ – атакують українські міста і цивільну інфраструктуру в усіх регіонах України. Українська влада і міжнародні організації кваліфікують ці удари як воєнні злочини Російської Федерації і наголошують, що вони мають цілеспрямований характер . Обстріли систем життєзабезпечення населення і закладів охорони здоров’я з метою позбавити людей електроенергії, тепла, водопостачання, зв’язку, медичної допомоги й інших необхідних умов для життя є ознакою геноцидних дій. Під час широкомасштабної війни Росія вчиняє щодо громадян України усі види злочинів, які можуть підпадати під визначення геноциду, вважають правники , дослідники геноцидів і правозахисники . А саме: оголошення намірів про знищення українців: президент Росії і представники російської влади неодноразово заявляли , що українців як етносу «не існує», що це «штучно створена» нація, і тих, хто так не вважає, «треба знищити» , а України і українців не повинно існувати у майбутньому; публічні заклики до знищення українців; цілеспрямовані обстріли систем життєзабезпечення населення та закладів охорони здоров’я з метою позбавити людей електроенергії, тепла, водопостачання, зв’язку, медичної допомоги та інших необхідних умов для життя; переслідування і знищення на окупованих територіях людей із проукраїнською позицією; винищення інтелігенції : учителів, митців, людей, які є носіями української культури та виховують інших у ній; запровадження в освітніх закладах на окупованих територіях системи навчання та виховання, націленої на зміну ідентичності дітей; депортація дітей без батьків до Росії з метою зміни їхньої ідентичності; вилучення та знищення із бібліотек українських книг , пограбування музеїв та цілеспрямоване викрадення артефактів , що вказують на давню історію українців. Конвенція про запобігання злочину геноциду та покарання за нього була ухвалена Генеральною асамблеєю ООН у 1948 році. Країни-учасниці Конвенції , а їх на сьогодні 149, мають запобігати актам геноциду і карати за них під час війни та в мирний час. Конвенція визначає геноцид як дії , що здійснюються із наміром повністю або частково знищити національну, етнічну, расову, релігійну, етнічну групу як таку. Ознаки геноциду : вбивство членів групи або заподіяння їм серйозних тілесних ушкоджень; навмисне створення життєвих умов, розрахованих на знищення групи; запобігання дітонародженню та насильницька передача дітей з однієї групи до іншої; публічне підбурювання до вчинення таких дій. Керівництво Росії заперечує, що російська армія під час повномасштабної війни завдає цілеспрямованих ударів по цивільній інфраструктурі міст і сіл України, убиваючи цивільне населення і руйнуючи лікарні, школи, дитячі садочки, об’єкти енергетики та водозабезпечення. Війна Росії проти України. Всі новини на цей час

RFE/RL Georgian

პუტინს უკრაინაში ომის დასრულებისკენ უკვე არა მხოლოდ დასავლეთი, არამედ რუსეთის პარტნიორებიც მოუწოდებენ. მოდისა და ტოყაევის შემდეგ კრემლისთვის სულ უფრო რთულია ომის გაგრძელების საერთაშორისო მხარდაჭერის შენარჩუნება. თუმცა პუტინის პასუხი ჯერჯერობით უცვლელია - ომს ბოლომდე მიიყვანს. ინდოეთის პრემიერ-მინისტრმა ნარენდრა მოდიმ რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინს უკრაინაში ომის დასრულებისკენ მოუწოდა. ეს მოხდა მათი შეხვედრის დროს ბიშკეკში, შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციის (შთო) სამიტზე, სადაც შეიკრიბნენ ჩინეთის, რუსეთის, ინდოეთის, თურქეთის, ირანის, აზერბაიჯანისა და ცენტრალური აზიის ქვეყნების ლიდერები. ცოტა ხნის წინ ასეთივე მოწოდებით ვლადიმირ პუტინს ყაზახეთის პრეზიდენტმა, ყასიმ ჟომარტ ტოყაევმაც მიმართა. რატომ მოუწოდებენ პუტინს ე.წ. მოკავშირეები ომის დასრულებისკენ? იზიარებს თუ არა ამ პოზიციას ჩინეთი და როგორ უპასუხებს პუტინი ამ მოწოდებებს? პოლიტიკის ექსპერტთა თქმით, ერთია, როდესაც უკრაინაში ომის დასრულებას დასავლეთის ქვეყნები მოითხოვენ და სულ სხვა, როდესაც რუსეთისგან იმავეს მისი აზიელი მოკავშირეები, ე.წ. გლობალური სამხრეთის ქვეყნები ითხოვენ. ინდოეთის პრემიერ-მინისტრმა ნარენდრა მოდიმ ბიშკეკში, შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციის (შთო) სამიტის ფარგლებში გამართულ შეხვედრაზე ვლადიმირ პუტინთან პირისპირ შეხვედრისას განაცხადა: „ჩვენ გვჭირდება ომის დასასრული და არა ომი დასასრულის გარეშე... ყოველი დღე, რომლის განმავლობაშიც ომი გრძელდება, არსებითად, კაცობრიობას ერთი ნაბიჯით უკან სწევს, მაშინ როდესაც მშვიდობისკენ გადადგმული ყოველი ნაბიჯი მთელ კაცობრიობას მშვიდობის რეალურ იმედს აძლევს. ჩვენ უნდა გადავიდეთ უსასრულო ომიდან ომის დასრულებაზე, სამხედრო მოქმედებების შეწყვეტაზე“. პუტინი აცხადებს, რომ რუსეთი უკრაინის წინააღმდეგ ომის „დასრულების მიმართულებით მიდის“, თუმცა, კრემლთან დაახლოებულ წყაროებზე დაყრდნობით, Bloomberg-მა ადრე გაავრცელა ინფორმაცია, რომ კრემლი, პირიქით, ესკალაციისთვის ემზადება, რადგან მიიჩნევს, რომ სამშვიდობო მოლაპარაკებები ჩიხში შევიდა. 1 სექტემბერს ბიშკეკის სამიტის ფარგლებში, პუტინი ჩინეთის ლიდერს, სი ძინპინსაც შეხვდა. კრემლის პრესმდივნის, დმიტრი პესკოვის თქმით, ლიდერები ომს მხოლოდ „გაკვრით შეეხნენ“. თუმცა სი ძინპინმა ამავე სამიტზე განაცხადა, რომ მსოფლიოში კვლავაც „ომის ნისლია“ ჩამოწოლილი. რა უნდა ინდოეთს? ბერლინის კარნეგის ცენტრის მკვლევრის, ტიმურ უმაროვის თქმით, პრემიერ-მინისტრ მოდის ეს განცხადება, ალბათ, ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი განცხადებაა, რომელიც ბიშკეკის სამიტის ფარგლებში გაკეთდა. “რატომ ცდილობს ინდოეთი, რუსეთს ომის დასრულებისკენ უბიძგოს? აქ ყველაფერი საკმაოდ გასაგები და ლოგიკურია. ინდოეთი, ისევე როგორც მრავალი სხვა ქვეყანა, ზარალდება ენერგეტიკულ სფეროში არსებული კრიზისის გამო, რომელიც უკრაინაში ომის, სანქციებისა და სხვა მოვლენების შედეგად გაფართოვდა, მათ შორის ირანში მიმდინარე ომის გამოც. გარდა ამისა, ინდოეთის საგარეო პოლიტიკისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია ევრაზიის კონტინენტზე ურთიერთობებში ბალანსის შენარჩუნება. ინდოეთი ძალიან მგრძნობიარედ აღიქვამს რუსეთისა და ჩინეთის დაახლოებას, რადგან ჩინეთთან მას საკმაოდ რთული ურთიერთობები აქვს - მათ შორის ტერიტორიული დავებისა და ინდო-წყნარი ოკეანის რეგიონში დომინირებისთვის კონკურენციის გამო”, - ეუბნება მკვლევარი ბრიტანეთის საზოგადოებრივი მაუწყებლის (BBC) რუსულ რედაქციას. ნარენდრა მოდი, ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი უმაროვის თქმით, ინდოეთისთვის ხელსაყრელი მდგომარეობაა, როდესაც რუსეთსა და ჩინეთს შორის სტაბილური და პროგნოზირებადი, თუმცა არა ინტენსიურად განვითარებადი ორმხრივი ურთიერთობებია: “შესაბამისად, ყველაფერი, რაც 2022 წლიდან ხდება, ინდოეთისთვის არასასურველი სცენარია. ეს გავლენას ახდენს ინდოეთის პოზიციებზე როგორც მსოფლიო, ისე რეგიონულ პოლიტიკაში. ამასთან, უკრაინაში ომი ზღუდავს რუსეთის შესაძლებლობებს, როგორც მსოფლიო ბაზარზე იარაღის ერთ-ერთი მთავარი მიმწოდებლისას. შეგახსენებთ, რომ 2022 წლამდე ინდოეთი რუსული შეიარაღების ერთ-ერთი უმსხვილესი იმპორტიორი იყო და ამ მიწოდებებზე დღემდე მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული დელი. შესაბამისად, ინდოეთისთვის არასასურველია ვითარება, როდესაც რუსეთს შეიარაღების მიწოდება სრულფასოვნად აღარ შეუძლია. ყველა ეს ფაქტორი ერთად ინდოეთს აქცევს ქვეყნად, რომელსაც გულწრფელად სურს, რომ ომი რაც შეიძლება მალე დასრულდეს და მისი საგარეო პოლიტიკური ბალანსი ჩვეულ მდგომარეობას დაუბრუნდეს”. ნარენდრა მოდი პირველი არ არის, ვინც პუტინს ღიად მიმართა ომის დასრულების მოწოდებით. 25 ივლისს ყაზახეთის პრეზიდენტმა ყასიმ-ჟომარტ ტოყაევმა ომსკში გამართულ რუსეთ-ყაზახეთის რეგიონთაშორისი თანამშრომლობის XXII ფორუმზე, პუტინთან შეხვედრისას უკრაინაში ომის რაც შეიძლება სწრაფად დასრულების აუცილებლობაზე ისაუბრა: „სამწუხაროა, რომ ახალგაზრდა ადამიანები იღუპებიან. ეს ხომ მოძმე ხალხების გენოფონდია. ეს ყველაფერი უნდა შეჩერდეს. ამ კონფლიქტის ბუნება ბევრისთვის, მათ შორის ჩვენთვისაც, ბოლომდე გასაგები არ არის. ამის გაგება რთულია. ვიცი, რომ ალასკაში მაქსიმალური დიპლომატიური მოქნილობა გამოიჩინეთ; ეს ჩემი მოკრძალებული აზრია. შესაძლოა, დროა, კონფლიქტი გავყინოთ და სტამბოლის შეთანხმებებს, 2.0-ს დავუბრუნდეთ. რა თქმა უნდა, ისეთი დიდი ძალების გარანტიით, როგორიცაა შეერთებული შტატები“ . როგორ გაბედა ტოყაევმა? რას ნიშნავს პუტინის მოკავშირეების ტონის ცვლილება პოლიტიკის ანალიტიკოსთა თქმით, ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი უკვე არსებული ტენდენციის მიმყოლია. ნარენდრა მოდი ხედავს, რომ შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციის (შთო) ფარგლებში მას მხარდაჭერა აქვს, რადგან არიან ქვეყნები, რომლებიც მის პოზიციას იზიარებენ და ორგანიზაციის ფარგლებში ომის შეწყვეტას მოითხოვენ. ბიშკეკში შთო-ს სამიტზე იმყოფებოდა თურქეთის პრეზიდენტიც, რეჯეპ ტაიპ ერდოანი, რომელიც ასევე უჭერს მხარს ომის შეწყვეტას და ხშირად გამოდის სამშვიდობო ინიციატივით, თუმცა ერდოანისთვის, ისევე როგორც მოდისთვის, ასევე მნიშვნელოვანია რუსეთთან კარგი ურთიერთობის შენარჩუნება. „არსებობს მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ინტერესები და, ამასთანავე, უსაფრთხოების საკითხიც. არაერთხელ გვინახავს, რომ რუსეთსა და თურქეთს შეთანხმების მიღწევა ურთიერთობების გამწვავების შემდეგაც შეუძლიათ - როგორც ეს, მაგალითად, სირიაში და სხვა რეგიონებში ხდებოდა. ამიტომ ერდოანს ტრადიციულად სურს მნიშვნელოვანი შუამავლის როლი შეასრულოს - იყოს ლიდერი, რომელსაც ერთდროულად შეუძლია საუბარი როგორც დასავლეთთან, ისე აღმოსავლეთთან. მით უმეტეს, რომ თურქეთი ნატოს წევრია, თუმცა რუსეთთანაც მჭიდრო ურთიერთობებსაც ინარჩუნებს. ამ გზით ერდოანს შეუძლია კიდევ ერთხელ წარმოაჩინოს თურქეთის შესაძლო როლი. მისი შუამავლობის ეფექტიანობა ნაწილობრივ უკვე დადასტურდა მარცვლეულის ექსპორტთან დაკავშირებული შეთანხმებების დროს. ამასთან, ეს შესაძლებლობას იძლევა გამოიცადოს, რამდენად მზად არის პუტინი დღეს კომპრომისზე წასასვლელად. სულ მცირე, თურქეთს შეუძლია დასავლელ პარტნიორებს - როგორც ევროპაში, ისე შეერთებულ შტატებში - აჩვენოს, რომ ძალისხმევას არ იშურებს კონფლიქტის შეჩერებისა და მისი ზავამდე ან დროებით პაუზამდე მიყვანისთვის“, - უთხრა პოლიტიკის ანალიტიკოსმა ანტონ ბარაბაშმა რადიო თავისუფლების რუსულ რედაქციას. თურქეთის პრეზიდენტი რეჯეპ ტაიპ ერდოანი (არქივი) ტიმურ უმაროვის თქმით, ინდოეთის პრემიერ-მინისტრის პოზიციას სავარაუდოდ იზიარებს შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციის (შთო) წევრი ქვეყნების უმრავლესობა, თუმცა ისინი განსხვავებულ დიპლომატიურ ტაქტიკას იყენებენ და არ კვეთენ ზღვარს, რომლის მიღმაც ინიციატივა შეიძლება კრიტიკად იქნას აღქმული: „ცენტრალურ აზიაშიც კი ვხედავთ დიდ განსხვავებას დიპლომატიურ მიდგომებში, მაგალითად, ყაზახეთსა და რეგიონის სხვა ქვეყნებს შორის. ყაზახეთი საკუთარი მოსაზრებებიდან და დასავლეთის ქვეყნებთან მჭიდრო კავშირებიდან გამომდინარე მოქმედებს. მოსკოვს ეს კარგად ესმის. ესმის, რომ ტოყაევისთვის მსგავსი განცხადებების გაკეთება აუცილებელია, რათა დასავლელი პარტნიორების თვალში საიმედო პარტნიორად გამოიყურებოდეს, და ეს რუსეთთან ორმხრივი ურთიერთობების საფუძველს არ შეარყევს. იგივე შეიძლება ითქვას ინდოეთზეც. ინდოეთს ვერ ვუწოდებთ რუსეთის უახლოეს მოკავშირეს ვერც მსოფლიოში და ვერც რეგიონში. ნათელია, რომ რუსეთმა თავისი არჩევანი ჩინეთზე გააკეთა, ხოლო ჩინეთი თავს მსგავსი განცხადებების გაკეთების უფლებას არ აძლევს. ჩინეთს შესანიშნავად ესმის, რამდენად მნიშვნელოვანია შეუნარჩუნოს კრემლს იმის განცდა, რომ ის ყველაფერს სწორად აკეთებს. ჩინეთს ასევე კარგად ესმის, რამდენად მნიშვნელოვანია ვლადიმირ პუტინის ეგოს მოფერება და იმის თქმა, რომ ყველაფერი შესანიშნავადაა და საერთოდაც, ის საუკეთესო ლიდერი და, როგორც სი ძინპინი უწოდებს მას, „ძვირფასი მეგობარია. ჩინეთი ინდოეთის მსგავს განცხადებებს არ გააკეთებს მაშინაც კი, როდესაც ვითარება კიდევ უფრო გაუარესდება”. ექნება თუ არა ინდოეთის პრემიერ-მინისტრის ამ განცხადებას რაიმე შედეგი? პოლიტიკის ექსპერტთა ნაწილი სკეპტიკურადაა განწყობილი, რადგან ისინი არ ფიქრობენ, რომ რუსეთის მოქმედებები უკრაინაში საგარეო პოლიტიკური ვითარებითაა ნაკარნახევი. აკი, შთო-ს სამიტის დამთავრებისთანავე გამართულ პრესკონფერენციაზე ვლადიმირ პუტინმა არც არაფერი თქვა ომის შეწყვეტაზე. პირიქით, 40-წუთიანი პრესკონფერენციის დიდი ნაწილი მან სწორედ ომის წარმატებით მიმდინარეობას დაუთმო: „ეჭვი არ მეპარება, რომ მტერი ჩამოიშლება, თუმცა დროისა და ვადების საკითხი ყოველთვის რთულია და არც ღირს ვადების დაზუსტებაზე საუბარი. ინფორმაციას ვიღებ განსხვავებული წყაროებიდან, სპეცსამსახურებიდან და ყველა იმ უწყებიდან, რომელიც ასე თუ ისე ჩართულია სპეციალურ სამხედრო ოპერაციაში (ასე უწოდებენ რუსეთში უკრაინის წინააღმდეგ სრულმასშტაბიან ომს. რ.თ.) ამიტომ ჩემი სურათი საკმაოდ ობიექტურია. საბრძოლო მოქმედებები ყოველთვის ტრაგედიაა, დანაკარგები და ახალი გამოწვევები ახლავს, განსაკუთრებით ახლა - მეცნიერებისა და ტექნიკის თავბრუდამხვევი განვითარების დროს. ახლა მთავარი გამოწვევა უპილოტო საფრენი აპარატებია: წყალში, მიწაზე, ჰაერში. ეს სერიოზული გამოწვევაა და ჩვენ მას ვუმკლავდებით. დარწმუნებული ვარ, რომ ამ სფეროში ყველა ამოცანა გადაჭრილი იქნება. ამის თქმის უფლებას მაძლევს ჩვენი სამხედრო მრეწველობის მუშაობის ტემპი. შეიძლება სადღაც ჩამოვრჩებით მოწინააღმდეგეს, სადღაც ვუსწრებთ, მაგრამ საბოლოო ჯამში ყველა ამოცანას დავძლევთ“. პუტინის მტკიცებით, რუსეთის არმიას წარმატება აქვს სვო-ს ზონაშიც, სადაც მისი თქმით, გეგმურად მიმდინარეობს დნრ-ს (დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის) გათავისუფლების ოპერაცია. „მარტო აგვისტოში ჩვენ ხელში გადმოვიდა 207 კვ. კმ ფართობის ტერიტორია, 15 დასახლებული პუნქტი. დრონების საფრთხის გამო ფრთხილად მივიწევთ წინ. კრამატორსკის, სლავიანსკის აღმოსავლეთ გარეუბნებზე გავდივართ. ცენტრში, დობროპოლიესათვის ბრძოლები მიმდინარეობს. არ მინდა წარმატებებზე ვილაპარაკო, თვალი არ ეცეს“, - თქვა პრესკონფერენციის მსვლელობისას პუტინმა, რომელიც მხოლოდ გაკვრით, ზედაპირულად შეეხო სამშვიდობო მოლაპარაკებებს: ფრონტზე რუსული ჯარების წინსვლის ტემპი ორჯერ მეტად შენელდა - სირსკი “რუსეთი მომხრეა ნებისმიერი მოლაპარაკება უპირველეს ყოვლისა კონკრეტული შინაარსით იყოს დატვირთული. თუ ვინმეს შეუძლია პოზიტივი შეიტანოს მოლაპარაკებების პროცესში, რომელიც ამჟამად გარკვეულწილად გაყინულია, რუსეთი წინააღმდეგი არ არის.” თუმცა, როგორც ექსპერტები შენიშნავენ, პუტინი “მოლაპარაკების კონკრეტულ შინაარსში” უკრაინის კაპიტულაციას გულისხმობს. რუსეთის ხელისუფლება, რომელიც თავშეკავებულია მოკავშირეებისა და პარტნიორი ქვეყნების სამშვიდობო მოწოდებებისადმი, უკიდურესი აგრესიით უპასუხებს ე.წ. კოლექტიურ დასავლეთს. რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა ერთ-ერთ სატელევიზიო არხზე სტუმრობისას განმარტა, თუ რატომ არის რუსეთისთვის მიუღებელი დასავლეთის სამშვიდობო შეთავაზებები: „ის, რასაც დღეს დასავლეთი გვთავაზობს, არის შეჩერება დაპირისპირების ხაზებზე, სადაც მხარეები ამჟამად ერთმანეთის პირისპირ დგანან - ანუ ზავი და არა გრძელვადიანი მშვიდობა. ამასთან, უკვე ღიად აცხადებენ, რომ სამხედრო მოქმედებების შეჩერების შემდეგ არც უკრაინა და არც დასავლეთი, ყოველ შემთხვევაში ევროპა, არ აღიარებენ რუსეთის არმიის კონტროლის ქვეშ მყოფ ტერიტორიებს რუსეთის ფედერაციის ნაწილად. ისინი თითქმის ამაყად აცხადებენ: „ჯერ ცეცხლი უნდა შეწყდეს, შემდეგ კი მშვიდობიანი გზებით 1991 წლის საზღვრების აღდგენას დავიწყებთ“, ზელენსკის ხელისუფლების კონტროლქვეშ დარჩენილ ტერიტორიებზე კი „სტაბილიზაციის ძალები“ განლაგდებაო. ამ ინიციატივის ავანგარდში განსაკუთრებით დიდი ბრიტანეთი და საფრანგეთი დგანან. სინამდვილეში კი ეს „სტაბილიზაციის ძალები“ იმ რეჟიმის შენარჩუნებასა და დაცვას მოემსახურებიან, რომელსაც რუსეთი ნეონაცისტურს უწოდებს და რომელიც მსოფლიოში ერთადერთი რეჟიმია, რომელმაც აკრძალა მთელი ენა და კანონიკური რელიგია“. შთო-ს ბიშკეკის სამიტის შემდეგ გამართულ პრესკონფერენციაზე პუტინმა კვლავ ილაპარაკა ცხოველთა სამყაროში კვებითი ჯაჭვის შესახებ. ამჯერად მან გაიხსენა საბჭოთა პროპაგანდა, რომელიც კოლექტიური დასავლეთის აღწერისას ხშირად ახსენებდა “იმპერიალიზმის ზვიგენებს”. პუტინის ზოოლოგია: ომი, როგორც „კვებითი ჯაჭვი“ „ცელნამგალა ვეშაპები მართლაც საშინელი მტაცებლები არიან. საბჭოთა პერიოდში კოლექტიურ დასავლეთს უწოდებდნენ „იმპერიალიზმის ზვიგენებს“. მეტაფორის აზრი ის არის, რომ თუ ვინმე შეეცდება ჩვენს ჩაჩოჩებას კვებითი ჯაჭვის ქვედა ნაწილში, შეიძლება კბილებში მიიღოს. რუსეთს შეუძლია ამის გაკეთება ზვიგენების სწრაფად მზარდი მადისა და კბილების მიუხედავად“, - თქვა პუტინმა, რომელიც პრესკონფერენციის მსვლელობისას სამაგალითოდ ლოიალური იყო პარტნიორი ქვეყნების სამშვიდობო მოწოდებებისადმი. ექსპერტთა შეფასებით რუსეთი თავს ვერ მისცემს უფლებას ურთიერთობა გაუფუჭდეს შთო-ს მნიშვნელოვან წევრებთან. საერთაშორისო ურთიერთობების ცნობილი ბრიტანელი ექსპერტი და NEST-ის (New Eurasian Strategies Centre) მკვლევარი ჯონ ლაფი რადიო თავისუფლების რუსულ რედაქციასთან საუბარში ამბობს, რომ შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციის სამიტზე რუსეთის დელეგაციისთვის „ნომერ პირველი მიზანი იყო გლობალურ სამხრეთში რუსეთის პოზიციების გაძლიერება და მისი საგარეო პოლიტიკური მიზნებისთვის მხარდაჭერის შენარჩუნება“. „ვფიქრობ, პუტინისთვის ასევე მნიშვნელოვანია, რუსეთში საკუთარ ამომრჩეველს აჩვენოს, რომ ქვეყანას მსოფლიოში ჯერ კიდევ აქვს გარკვეული სტატუსი და რეალური გავლენით სარგებლობს“, - ამბობს ბრიტანელი პოლიტოლოგი.

RFE/RL Serbo-Croatian

Iran je i dalje glavni pomagač Huta, ali Rusija i Kina sve više privlače pažnju u Vašingtonu zbog svojih veza s jemenskom militantnom grupom. Na saslušanju Pododbora za Bliski istok i Severnu Afriku u Predstavničkom domu 1. septembra, članovi doma i stručnjaci fokusirali su se na širenje operativnih i obaveštajnih veza, kao i veza u snabdevanju Huta s Moskvom i Pekingom. Saslušanje održano po što se Kongres vratio s letnje pauze ponovo je stavilo fokus na regionalnu mrežu Teherana i povećanu ulogu drugih sila u pomaganju jemenske pobunjeničke grupe. Huti kontrolišu veliki deo severnog Jemena, uključujući prestonicu Sanu, posle više od decenije građanskog rata protiv snaga koje su povezane s međunarodno priznatom vladom. Saudijska Arabija je intervenisala protiv te grupe 2015, ali su se borbe velikih razmera smirile posle primirja postignutog uz posredovanje UN 2022. bez trajnog političkog rešenja. Taj krhki mir je ponovo narušen 2026. kada su Huti i Saudijska Arabija ponovo razmenili napade kako su se šira neprijateljstva između SAD i Irana prelila u Jemen i Crveno more. UN su upozorile na povratak sukobu velikih razmera. 'Ekspanzionistički ciljevi' Kongresmeni su na panelu postavili pitanje da li se angažovanje Moskve i Pekinga na Bliskom istoku poklapa sa širom kampanjom protiv zapadnih interesa. Član Predstavničkog doma iz redova republikanaca Džo Vilson (Joe Wilson) uokvirio je pretnju koju predstavljaju Huti kao deo šireg izazova koji dolazi iz autoritarnih država. "Huti imaju ideološki navođene ekspanzionističke ciljeve koji se protežu izvan Jemena", rekao je Vilson, dodajući da ti pobunjenici razvijaju mrežu s "terorističkim grupama i protivnicima SAD na državnom nivou, kao što su ratni zločinac (ruski predsednik Vladimir) Putin i Komunistička partija Kine". SAD potcjenjuju osovinu Iran-Rusija-Kina-Sjeverna Koreja, upozorava američki admiral u penziji Vilson je povezao te odnose s ruskom invazijom na Ukrajinu i napadima koje podržava Iran na Bliskom istoku. " Verujem da smo u ratu koji nismo izabrali, a to je rat diktatora s vladavinom oružja, koji napadaju demokratije s vladavinom prava", rekao je on. Vilson je takođe naveo raspoređivanje "veoma sofisticiranih podvodnih morskih dronova koje Huti nisu mogli sami da razviju" kao dokaz da je direktna podrška došla sa strane. 'Postoji odnos i on se razvija' Nadva Al-Davsari, ekspertkinja za Jemen i saradnica Instituta za Bliski istok, rekla je članovima Predstavničkog doma da "postoje neki pokazatelji da Huti razvijaju veze s Rusijom i Kinom". Napadi Huta na brodove u Crvenom moru i oko njega eskalirali su poslednjih nedelja, uključujući napade na brodove koji prolaze kroz moreuz Bab el-Mandeb, ključnu usku tačku koja povezuje Crveno more s Adenskim zalivom. Eskalacija je usledila pošto je sukob SAD i Irana već poremetio plovidbu kroz Ormuski moreuz, još jednu kritičnu regionalnu trgovačku rutu. Al-Davsari je citirala izveštaje da su ruski operativci bili prisutni u Sani pomažući Hutima u gađanju brodova u Crvenom moru "podacima i podrškom, tehničkom podrškom". Dim posle napada krajem jula na rafineriju u saudijskom gradu Džizan, za koji su odgovornost preuzeli Huti. Ona je takođe ukazala na procene američkih zvaničnika da je satelitska firma povezana s kineskom vojskom pružila obaveštajne podatke pomažući Hutima u napadima na američke vojne brodove, kao i na komercijalne brodove. Al-Davsari je rekla da dokumentacija Ministarstva finansija SAD pokazuje da su oružje, komponente dvostruke namene i delovi za dronove i rakete nabavljeni za Hute iz Kine i Rusije. Ona je takođe rekla da su obe sile pružile diplomatsku zaštitu u Ujedinjenim nacijama uzdržavajući se od glasanja o rezolucijama Saveta bezbednosti UN koje osuđuju pomorske napade Huta. "Dakle, postoji odnos i on se razvija", rekla je Al-Davsari, dodajući da to partnerstvo ima za cilj proširenje ruskog i kineskog uticaja u regionu "na račun Sjedinjenih Država". Kina kao centar za nabavke Predsedavajući Pododbora republikanac Majk Loler (Mike Lowler) pritisnuo je Al-Davsari po pitanju međunarodnih mreža koje olakšavaju finansije Huta i njihovu nabavku oružja. Mada je jasno stavila do znanja da nije specijalistkinja za pitanja finansiranja terorizma, Al-Davsari je ponudila direktnu procenu toka oružja, navodeći da "većina šverca oružja Hutima ide preko kineskih kompanija". Ona je pozvala Vašington da izvrši pritisak na Peking da suzbije privatne kineske firme koje olakšavaju prebacivanje oružja. Al-Davsari je naglasila da Huti, iako su američke sankcije smanjile njihove formalne finansije, i dalje generišu oko dve milijarde dolara godišnje od ilegalne trgovine naftom i oslanjaju se na "ogromnu krijumčarsku mrežu" kako bi obnovili vojne kapacitete. Veze s Rusijom i autonomija Huta Alison Majnor (Alliston Minor), direktorka Projekta za integraciju Bliskog istoka u Atlantskom savetu, ukazala je u svom iskazu da su američki i izraelski vojni udari "doprineli novoj saradnji između Huta i Rusije". Ona je, međutim, upozorila da sama vojna intervencija neće eliminisati pretnju. "Realnost je da Huti napreduju u ratnom okruženju, posebno onom koje je okarakterisano stranom intervencijom", rekla je na panelu. Rusija širi saradnju s jemenskim Hutima u suprotstavljanju Zapadu Odgovarajući na pitanja člana Predstavničkog doma iz redova republikanaca Roba Zinkea u vezi s lancem komandovanja u toj grupu, Majnor je naglasila da, dok Teheran održava "veliki uticaj", vođa Huta Abdul-Malik el-Huti ima moć u konačnom donošenju odluka. "Huti su, rekla bih, još opasniji nego iranski proksi", rekla je Majnor. "Oni imaju svoje velike ambicije i povremeno su pokazivali da su još nepromišljeniji u ostvarivanju tih ambicija nego što bismo očekivali". Ona je dodala da je vojni i obaveštajni aparat Huta daleko moćniji od njihovog političkog ogranka. Debata o strategiji Saslušanje je istaklo oštru debatu o tome kako bi Vašington trebalo da odgovori na pretnju Huta. Demokratski član Predstavničkog doma Džared Moskovic (Jared Moskovitz) pitao je učesnike panela koje alternative Vašington ima ako vojna intervencija i ekonomske sankcije ne uspeju. Sljedeće žarište u iranskom ratu? Tjesnac Bab Al-Mandab uz obalu Jemena Al-Davsari se založila za veću podršku SAD i regiona jemenskim vladinim snagama. "SAD bi trebalo da razmotre naoružavanje i obuku jemenskih snaga u saradnji sa Saudijskom Arabijom", rekla je ona, tvrdeći da bi pomaganje legitimnim snagama da povrate teritoriju lišilo Hute prihoda, lokacija za lansiranje i pomorskih ruta za krijumčarenje. Demokratski član Doma Bred Šnajder (Brad Schneider)) slično je izrazio zabrinutost zbog izbegavanja otvorenog vojnog angažovanja SAD, uz delotvorno ograničavanje te grupe. Majnor je upozorila protiv dubljeg vojnog učešće SAD. "Rat u Jemenu nije rat Sjedinjenih Država i ne bi trebalo da ga učinimo našim", rekla je ona, pozivajući da se američki vojni pritisak poveže sa širom političkom strategijom, uz kontinuirano diplomatsko angažovanje i ponovno imenovanje specijalnog izaslanika SAD za Jemen. Uprkos širenju veza Huta s Rusijom i Kinom, na saslušanju je bila istaknuta uloga Irana. Al-Davsari je rekla da su komandanti Korpusa islamske revolucionarne garde (IRGC) odlaziči u Jemen da bi pripremili Hute za napade. "Ako se rat sa SAD nastavi i ako pritisak iz Ormuskog moreuza bude manje održiv za Iran, možemo očekivati eskalaciju Huta u Crvenom moru", upozorila je ona.

RFE/RL English

BRUSSELS -- The recent incident at Leipzig Airport in which explosive-laden drones interrupted flights is the "new normal," European Commission President Ursula von der Leyen said on September 2, vowing more restrictive measures on Moscow. "Leipzig marks a new escalation on European soil, directly attributed to Russia," she said. "Every loophole Russia exploits is one we must close. We are looking at ways to cut even deeper into Russia's war chest." Von der Leyen was speaking alongside NATO Secretary General Mark Rutte a day after Germany officially blamed Russia for the August 4-5 drone incident and as the European Union and several member states summoned Moscow's ambassadors in protest. "Europeans are faced with a hard truth that this is the new normal," she said. Rutte said Russia had grown "increasingly reckless" with "more drones and missiles crossing into our airspace along our eastern flank, creating increased risk.". Ratcliffe's Moscow Warning: What We Know A Week Later, According To Ex-CIA Officers On September 1 German authorities said they would close the Russian Consulate in Bonn and terminate the lease on a Russian cultural center in Berlin as a result of the attempted drone attack. France, Belgium, Portugal, and the Netherlands announced on September 2 that they were summoning Russian ambassadors over the incident, and the European Union said it would summon Moscow's representative to Brussels. Europe Seeks A Response Alexander Astrov, a political analyst and associate professor at the Central European University in Vienna, told RFE/RL's Current Time that Europe faces the issue of responding to Russia's actions while remaining within international law. "How do you respond to what is now being called out as Russia's hybrid actions while remaining within the legal framework?" he asked, saying that the diplomatic steps taken so far are an attempt to do that. He added, though, that while "these attacks are part of the broader process of escalation of the war....all sides are interested in ensuring that this escalation remains a controlled one." European Commission President Ursula von der Leyen (right) and NATO Secretary General Mark Rutte hold a press conference in Brussels on September 2. Patriots For Ukraine? Von der Leyen also said that Ukraine had made a formal request for PAC-3 Patriot air defense systems following Russia's increasing attacks on Ukrainian cities and mounting civilian casualties. "Member states are currently looking at Ukraine's request, but I can say that it is going in the right direction," Von der Leyen noted. Several EU diplomats have told RFE/RL under condition of anonymity that Brussels is also currently pushing other allies such as Japan and South Korea to deliver air defenses to Kyiv ahead of the United Nations General Assembly in New York later this month. Separately, German Foreign Minister Johann Wadephul was briefing his EU counterparts at an informal gathering in Ireland on September 2 that is looking at levying further sanctions against Russia. Baltic States Arm For Russian Threat As Leaked Letter Shows Growing Fears With German media reporting that the alleged perpetrator of the Leipzig incident entered into the bloc using a Schengen tourist visa issued by Italy, EU foreign ministers also discussed an earlier proposal to curb their use . This something that Mediterranean countries heavily dependent on summer vacationers previously have opposed, with numbers of approvals of Schengen tourists visas for Russian nationals surging last year. Speaking after the meeting, the EU foreign policy chief Kaja Kallas, said there was “broad support” for the move but not unanimity. “Many member states have flagged this before that actually these kinds of tourist visas are used for the sabotage acts because these people need to get into the European Union so, if it is true, I hope that this also convinces certain member states who have been against moving on the visa restrictions,” she said. Ahead of the meeting, the EU foreign policy corps, the European External Action Service, sent out a proposal to EU capitals to impose visa bans and asset freezes on 1,600 Russian individuals and companies largely involved in the country's defense sector with a view to adopt the measures next month. The EU is also expected next week to prolong its current blacklist of 3,000 people and entities that the bloc has imposed sanctions on since Russia's full-scale invasion of Ukraine in 2022. Most EU member states want an extension by 12 months as opposed to the regular six months but Slovakia, whose government is considered Moscow-friendly, is still pushing for a six-month rollover and for some Russian oligarchs to be removed from the list.

Current Time Russian ▶ Clip

4 августа в немецком аэропорту Лейпциг-Халле обнаружили дроны со взрывчаткой — рядом с украинским грузовым самолетом, который вероятно перевозил оружие для Киева. Подозреваемых двое: у одного паспорта России и Латвии, у второго Беларуси и России. Белорус въехал в ЕС по туристической шенгенской визе

Current Time Russian

Немецкие следователи подозревают двух человек в атаке дронов на аэропорт в Лейпциге в ночь на пятое августа. У одного из них помимо российского гражданства есть паспорт Латвии, у второго – документы Беларуси и России. Белорус въехал на территорию ЕС по туристической шенгенской визе, выданной в посольстве Италии в Минске в апреле, сообщают газета Süddeutsche Zeitung и радиостанции NDR и WDR . По данным медиа, немецкие следователи считают этих двух людей причастными к атаке беспилотника на аэропорт Лейпцига в ночь на пятое августа. При этом гражданин Латвии и России, как предполагается, выполнял роль координатора и инструктора по организации нападения и за два дня до атаки улетел из Германии. Накануне, первого сентября, издание Die Welt писало , что с середины августа в деле двое подозреваемых, предположительно связанных с российской разведкой. Следы их ДНК были обнаружены в месте, откуда, как полагает следствие, запускались дроны, а также на самих БПЛА, внутри прикрепленной к беспилотнику жестяной банки с взрывчаткой и на антенне на дереве возле аэропорта, с которой сигнал шел на летательный аппарат. В ночь на пятое августа беспилотник с взрывчаткой попытался атаковать украинский грузовой самолет Ан-124 в аэропорту Лейпцига. Позднее в окрестностях авиахаба были найдены фрагменты еще двух дронов. Первого сентября власти Германии обвинили Россию в организации атаки на аэропорт, а также объявили о закрытии Русского дома в Берлине, российского консульства в Бонне и ужесточения погранконтроля для россиян. Москва заявила, что даст "достойный ответ". СМОТРИТЕ ТАКЖЕ: Медведев заявил, что Германия "заслуживает прямого удара по всем немецким производствам военной техники" для Украины Германия закроет российское консульство в Бонне и Русский дом в Берлине в ответ на атаку дронов на украинский самолет в аэропорту Лейпцига На электроподстанции в Германии найдены устройства со взрывчаткой, произошел по крайней мере один взрыв В поле у аэропорта Лейпцига нашли еще один беспилотник – СМИ Неподалеку от Берлина найден тайник с оружием. Предположительно, его оставили для людей, завербованных российскими спецслужбами

VOA Kurdish ▶ Clip Vîdyo Galerî

Ciwanên Kurd di Koma Arî de li Qamişlo hewl didin kevneşopiyên folklora Kurdî biparêzin.

RFE/RL Romanian ▶ Clip

Nicio localitate din Găgăuzia nu a inițiat procesul de amalgamare voluntară, care se încheie pe 31 iulie. În autonomie, astfel de decizii ar trebui să fie aprobate și de Adunarea Populară, care are, însă, un mandat limitat. Din august, amalgamarea va fi normativă, adică obligatorie, prin lege.

RFE/RL Romanian

Guvernul a făcut bilanțul primei etape a reformei administrației publice locale – amalgamarea voluntară, și a anunțat că își propune ca, în urma tuturor etapelor și a alegerilor locale din 2027, în R. Moldova să rămână 292 din cele 892 de primării care există în prezent.

RFE/RL Romanian

Guvernul a făcut bilanțul primei etape a reformei administrației publice locale – amalgamarea voluntară, și a anunțat că își propune ca, în urma tuturor etapelor și a alegerilor locale din 2027, în R. Moldova să rămână 292 din cele 892 de primării care există în prezent. Procesul de amalgamare voluntară – care vizează comasarea localităților cu mai puțin de 3.000 de locuitori – s-a încheiat cu decizii finale în cazul a 63% sau 561 din totalul de 892 de primării existente acum în R. Moldova. Alte 254 de primării urmează să treacă printr-un proces de amalgamare normativă. Supranumită de critici „amalgamare forțată”, această etapă este contestată de Congresul Autorităților Locale din Moldova (CALM), cea mai reprezentativă organizație a administrațiilor locale din țară. „Nicio localitate cu o populație mai mică de 3.000 de locuitori nu va rămâne neamalgamată”, a declarat, de cealaltă parte, Alexei Buzu, secretarul general al Guvernului, la prezentarea bilanțului, pe 2 septembrie. Comasarea benevolă urma să se încheie pe 31 iulie, însă termenul a fost extins până pe 31 august printr-un amendament legislativ, pe care CALM l-a calificat drept un „abuz”. Totodată, autoritățile au anunțat că următoarea etapă a reformei [amalgamarea normativă] se va desfășura pe parcursul acestei toamne și că se vor mai face ajustări până la alegerile locale generale din noiembrie 2027. Ce roade a dat amalgamarea voluntară Alexei Buzu susține că reforma va consolida administrația locală, spunând că, în prezent, în R. Moldova există „primari puternici, dar primării slabe”. 776 din cele 892 de primării din țară au o populație sub 3.000 de oameni, configurând un sistem „extrem de fragmentat”. Opt din zece familii care nu au apă la robinet și canalizare trăiesc anume în aceste localități cu puțini locuitori și cu bugete foarte mici. Până la sfârșitul lunii august, 788 de consilii locale au adoptat 1.226 de decizii privind amalgamarea voluntară, iar numărul total al primăriilor care au inițiat acest proces a atins 85%. Dintre acestea, 561 de primării au ajuns la decizii definitive. „În luna august, aproximativ 150 de primării au reușit să negocieze și să finalizeze procedurile. Este o distribuție destul de echilibrată în toate regiunile țării”, a spus Buzu. Primăriile comasate vor primi în total 4,5 miliarde de lei din bugetul de stat, prin trei tipuri de stimulente: pentru pregătirea procesului (2026), pentru dezvoltarea infrastructurii (3.000 de lei per locuitor) și post-amalgamare (care va fi acordat noilor primării începând din 2028). Buzu a oferit și câteva exemple. Clusterul Ungheni, cu 10 primării unificate, va primi 157 de milioane de lei; clusterul Călărași, format din 14 primării – 116 milioane de lei; clusterul Rezina, nouă primării – 85 de milioane de lei și clusterul Râșcani, cu șapte primării – 72 de milioane de lei. „Banii vor fi investiți într-o infrastructură mai bună și servicii moderne”, a precizat Buzu. Secretarul general al Guvernului, Alexei Buzu, prezintă rezultatele primei etape a reformei administrației publice locale, Chișinău, 2 septembrie 2026 Cum va decurge amalgamarea normativă 254 de primării vor trece prin procesul de amalgamare normativă, adică vor fi comasate de autoritățile centrale, în consultare cu cele locale. „Am expediat deja notificări, am discutat cu aleșii locali, iar dezbaterile cu cetățenii vor continua în luna septembrie”, a spus Buzu. În această toamnă, Guvernul urmează să adopte un pachet legislativ care va redefini competențele primăriilor (nivelul I al administrației publice locale) și ale raioanelor (nivelul II) și va contura o nouă hartă administrativă a Republicii Moldova. Fiecare localitate își va păstra denumirea, chiar dacă va face parte dintr-o altă primărie. Autoritățile vor avea la dispoziție un an pentru a pregăti tranziția, astfel încât noua structură să fie funcțională după alegerile locale din 2027, când, potrivit așteptărilor, vor rămâne 292 de primării. „Vom avea mai puține primării, dar mai puternice, mai capabile să accelereze dezvoltarea localităților”, susține Buzu. Până la alegerile de anul viitor autoritățile trebuie să decidă cum vor fi unificate taxele, bugetele, instituțiile, cum vor arăta noile primării și cum vor funcționa Centrele Unificate de Prestare a Serviciilor(CUPS). Urmează să fie digitalizate registrele cadastrale, ale patrimoniilor locale și extinsă baza fiscală. „Impasul temporar” din Găgăuzia În autonomia găgăuză, procesul de amalgamare nici măcar nu a început, deoarece Adunarea Populară (legislativul local) nu are mandat deplin de mai bine de un an și nu poate aviza deciziile de amalgamare. Guvernul spune însă că este „un impas temporar” și că, după alegerile care vor avea loc în Găgăuzia pe 15 noiembrie, vor fi comasate și primăriile mici din regiune. În autonomia găgăuză sunt 26 de localități, majoritatea dintre care au sub 3.000 de locuitori. Reforma administrativă, blocată în Găgăuzia Primari nemulțumiți de reformă Congresul Autorităților Locale din Moldova (CALM) – o asociație ce reunește 700 de primării și consilii raionale, contestă nu atât necesitatea unei reforme administrative, cât metodele prin care Guvernul o realizează. Într-un interviu pentru Europa Liberă, directorul executiv al CALM, Viorel Furdui, a spus că autoritățile centrale „lichidează, de fapt, autoguvernarea și reprezentativitatea locală”. Potrivit lui, la prima etapă, amalgamarea nu a fost cu adevărat voluntară, fiind realizată „sub o presiune administrativă și politică enormă”. Furdui a invocat exemplul Georgiei, unde o reformă administrativă radicală a dus la centralizarea excesivă a puterii. „Toată puterea se va concentra la centru”, crede el. Referitor la etapa normativă a reformei, Furdui susține că aceasta nu are o bază legală clară și că încalcă autonomia locală. El crede că, pe fondul problemelor social-economice, când țara are nevoie de o coeziune mai mare, reforma guvernării PAS scindează comunitățile. Autoritățile au respins toate aceste acuzații în reacții anterioare, spunând că reforma va reduce fragmentarea și cheltuielile administrative excesive și va stimula dezvoltarea localităților – primăriile mai mari vor avea bugete mai mari. Reforma este și o cerință a Uniunii Europene în procesul de aderare a R. Moldova la blocul comunitar. În ceea ce privește administrațiile publice locale de nivelul doi, Alexei Buzu a spus într-un interviu recent pentru Europa Liberă că, după reformă, în R. Moldova vor rămâne „cu siguranță” mai puțin de zece raioane din cele 32 din prezent. Europa Liberă Moldova este și pe Google News. Abonează-te .

RFE/RL Romanian ▶ Clip

Nicio localitate din Găgăuzia nu a inițiat procesul de amalgamare voluntară, care se încheie pe 31 iulie. În autonomie, astfel de decizii ar trebui să fie aprobate și de Adunarea Populară, care are, însă, un mandat limitat. Din august, amalgamarea va fi normativă, adică obligatorie, prin lege.

RFE/RL Romanian

Guvernul a făcut bilanțul primei etape a reformei administrației publice locale – amalgamarea voluntară, și a anunțat că își propune ca, în urma tuturor etapelor și a alegerilor locale din 2027, în R. Moldova să rămână 292 din cele 892 de primării care există în prezent.

RFE/RL Romanian

Guvernul a făcut bilanțul primei etape a reformei administrației publice locale – amalgamarea voluntară, și a anunțat că își propune ca, în urma tuturor etapelor și a alegerilor locale din 2027, în R. Moldova să rămână 292 din cele 892 de primării care există în prezent. Procesul de amalgamare voluntară – care vizează comasarea localităților cu mai puțin de 3.000 de locuitori – s-a încheiat cu decizii finale în cazul a 63% sau 561 din totalul de 892 de primării existente acum în R. Moldova. Alte 254 de primării urmează să treacă printr-un proces de amalgamare normativă. Supranumită de critici „amalgamare forțată”, această etapă este contestată de Congresul Autorităților Locale din Moldova (CALM), cea mai reprezentativă organizație a administrațiilor locale din țară. „Nicio localitate cu o populație mai mică de 3.000 de locuitori nu va rămâne neamalgamată”, a declarat, de cealaltă parte, Alexei Buzu, secretarul general al Guvernului, la prezentarea bilanțului, pe 2 septembrie. Comasarea benevolă urma să se încheie pe 31 iulie, însă termenul a fost extins până pe 31 august printr-un amendament legislativ, pe care CALM l-a calificat drept un „abuz”. Totodată, autoritățile au anunțat că următoarea etapă a reformei [amalgamarea normativă] se va desfășura pe parcursul acestei toamne și că se vor mai face ajustări până la alegerile locale generale din noiembrie 2027. Ce roade a dat amalgamarea voluntară Alexei Buzu susține că reforma va consolida administrația locală, spunând că, în prezent, în R. Moldova există „primari puternici, dar primării slabe”. 776 din cele 892 de primării din țară au o populație sub 3.000 de oameni, configurând un sistem „extrem de fragmentat”. Opt din zece familii care nu au apă la robinet și canalizare trăiesc anume în aceste localități cu puțini locuitori și cu bugete foarte mici. Până la sfârșitul lunii august, 788 de consilii locale au adoptat 1.226 de decizii privind amalgamarea voluntară, iar numărul total al primăriilor care au inițiat acest proces a atins 85%. Dintre acestea, 561 de primării au ajuns la decizii definitive. „În luna august, aproximativ 150 de primării au reușit să negocieze și să finalizeze procedurile. Este o distribuție destul de echilibrată în toate regiunile țării”, a spus Buzu. Primăriile comasate vor primi în total 4,5 miliarde de lei din bugetul de stat, prin trei tipuri de stimulente: pentru pregătirea procesului (2026), pentru dezvoltarea infrastructurii (3.000 de lei per locuitor) și post-amalgamare (care va fi acordat noilor primării începând din 2028). Buzu a oferit și câteva exemple. Clusterul Ungheni, cu 10 primării unificate, va primi 157 de milioane de lei; clusterul Călărași, format din 14 primării – 116 milioane de lei; clusterul Rezina, nouă primării – 85 de milioane de lei și clusterul Râșcani, cu șapte primării – 72 de milioane de lei. „Banii vor fi investiți într-o infrastructură mai bună și servicii moderne”, a precizat Buzu. Secretarul general al Guvernului, Alexei Buzu, prezintă rezultatele primei etape a reformei administrației publice locale, Chișinău, 2 septembrie 2026 Cum va decurge amalgamarea normativă 254 de primării vor trece prin procesul de amalgamare normativă, adică vor fi comasate de autoritățile centrale, în consultare cu cele locale. „Am expediat deja notificări, am discutat cu aleșii locali, iar dezbaterile cu cetățenii vor continua în luna septembrie”, a spus Buzu. În această toamnă, Guvernul urmează să adopte un pachet legislativ care va redefini competențele primăriilor (nivelul I al administrației publice locale) și ale raioanelor (nivelul II) și va contura o nouă hartă administrativă a Republicii Moldova. Fiecare localitate își va păstra denumirea, chiar dacă va face parte dintr-o altă primărie. Autoritățile vor avea la dispoziție un an pentru a pregăti tranziția, astfel încât noua structură să fie funcțională după alegerile locale din 2027, când, potrivit așteptărilor, vor rămâne 292 de primării. „Vom avea mai puține primării, dar mai puternice, mai capabile să accelereze dezvoltarea localităților”, susține Buzu. Până la alegerile de anul viitor autoritățile trebuie să decidă cum vor fi unificate taxele, bugetele, instituțiile, cum vor arăta noile primării și cum vor funcționa Centrele Unificate de Prestare a Serviciilor(CUPS). Urmează să fie digitalizate registrele cadastrale, ale patrimoniilor locale și extinsă baza fiscală. „Impasul temporar” din Găgăuzia În autonomia găgăuză, procesul de amalgamare nici măcar nu a început, deoarece Adunarea Populară (legislativul local) nu are mandat deplin de mai bine de un an și nu poate aviza deciziile de amalgamare. Guvernul spune însă că este „un impas temporar” și că, după alegerile care vor avea loc în Găgăuzia pe 15 noiembrie, vor fi comasate și primăriile mici din regiune. În autonomia găgăuză sunt 26 de localități, majoritatea dintre care au sub 3.000 de locuitori. Reforma administrativă, blocată în Găgăuzia Primari nemulțumiți de reformă Congresul Autorităților Locale din Moldova (CALM) – o asociație ce reunește 700 de primării și consilii raionale, contestă nu atât necesitatea unei reforme administrative, cât metodele prin care Guvernul o realizează. Într-un interviu pentru Europa Liberă, directorul executiv al CALM, Viorel Furdui, a spus că autoritățile centrale „lichidează, de fapt, autoguvernarea și reprezentativitatea locală”. Potrivit lui, la prima etapă, amalgamarea nu a fost cu adevărat voluntară, fiind realizată „sub o presiune administrativă și politică enormă”. Furdui a invocat exemplul Georgiei, unde o reformă administrativă radicală a dus la centralizarea excesivă a puterii. „Toată puterea se va concentra la centru”, crede el. Referitor la etapa normativă a reformei, Furdui susține că aceasta nu are o bază legală clară și că încalcă autonomia locală. El crede că, pe fondul problemelor social-economice, când țara are nevoie de o coeziune mai mare, reforma guvernării PAS scindează comunitățile. Autoritățile au respins toate aceste acuzații în reacții anterioare, spunând că reforma va reduce fragmentarea și cheltuielile administrative excesive și va stimula dezvoltarea localităților – primăriile mai mari vor avea bugete mai mari. Reforma este și o cerință a Uniunii Europene în procesul de aderare a R. Moldova la blocul comunitar. În ceea ce privește administrațiile publice locale de nivelul doi, Alexei Buzu a spus într-un interviu recent pentru Europa Liberă că, după reformă, în R. Moldova vor rămâne „cu siguranță” mai puțin de zece raioane din cele 32 din prezent. Europa Liberă Moldova este și pe Google News. Abonează-te .

RFE/RL Russian

Мосгорсуд перевел под домашний арест бывшего главу Росавиации Александра Нерадько, которого обвиняют в мошенничестве в особо крупном размере. Об этом сообщают РБК и телеграм-канал SHOT со ссылкой на источники. По данным SHOT, прокурор заявил в ходе заседания, что больше нет необходимости содержать Нерадько под стражей, так как следствие движется к завершению. Бывший заместитель главы Росавиации Константин Махов остается в СИЗО – Мосгорсуд должен рассмотреть его апелляционную жалобу 7 сентября. Нерадько и Махов были арестованы а начале июля. По данным "Коммерсанта", дело также касается хищения 800 миллионов рублей при строительстве взлетно-посадочной полосы в аэропорту Домодедово – контракт почти на 13 миллиардов рублей был заключен в 2014 году, но подрядчик так и не завершил работы и обанкротился. Подозреваемым грозит до 10 лет лишения свободы. Нерадько возглавлял Росавиацию с 2009 по 2023 год, до этого занимал посты первого замминистра транспорта, главы Ространснадзора и Росаэронавигации. Махов покинул Росавиацию в 2017 году, после чего занимал руководящие посты в структурах, аффилированных с бизнесменом Аркадием Ротенбергом.

RFE/RL Pashto

په افغانستان کې د ښځو د لومړنیو اعتراضونو له پیل پنځه کاله وروسته، دا اعتراضونه اوس د هغو لومړیو ورځو په پرتله په متفاوتو شرایطو کې دوام لري. ځینې معترضې ښځې وایي، په دې موده کې پر اعتراضي غونډو محدودیتونو، د معترضینو نیول او د فشارونو زیاتوالي د دوی د مبارزې بڼه بدله کړې ده. د کابل د ښځو د اعتراضونو له پیل پنځه کاله وروسته، معترضې ښځې نور د لومړیو ورځو په څېر په کوڅو او واټونو کې نه لیدل کېږي. ځینې دوی وایي چې نیونو، ګواښونو او د طالبانو محدودیتونو یې د اعتراض طریقه بدله کړې؛ خو غوښتنې یې لا هم پر خپل ځای دي. یوه معترضې ښځې چې د امنیتي اندېښنو له امله نه غوښتل نوم یې په راپور کې خپور شي، ازادي راډیو ته وویل، دوی په تېرو پنځو کلونو کې خپلو اعتراضونو ته دوام ورکړی دی:"زموږ د افغانستان د ښځو اعتراض یوازې په کوڅو کې درېدل نه وو، بلکې موږ د مبارزې لاره بدله کړه؛ خو موخه مو نه ده بدله شوې. موږ د خپلو حقونو لپاره مبارزه کوو؛ د زده‌کړې حق، د کار حق، د تګ راتګ ازادي، په ټولنه کې د ګډون حق، د پرېکړو کولو حق، د راتلونکي حق او د تبعیض پرته د باعزته ژوند حق." د ۲۰۲۱ کال د اګست په ۱۵مه د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، په افغانستان کې د ښځو اعتراضونه پیل شول. د بشري حقونو د څار سازمان (Human Rights Watch) د راپور پر بنسټ دا اعتراضونه د ۲۰۲۱ کال د سپټمبر په ۲مه په هرات کې پیل او وروسته کابل او مزارشریف ته وغځېدل. د همدې کال د سپټمبر په ۳مه، یو شمېر ښځې په کابل کې د طالبانو د تګلارو پر ضد او د خپلو حقونو، لکه زده‌کړې، کار او ټولنیز ګډون د دفاع لپاره سړکونو ته راووتلې. ترنم سیدی، چې د ښځو له معترضو فعالانو څخه ده، د دې ورځې په اړه وایي: " د واټ په سر زموږ لومړنی اعتراض د ۲۰۲۱ کال د سپټمبر په درېیمه و. جمعه وه چې طالبانو غوښتل خپله کابینه اعلان کړي. مخکې له دې چې هغوی د جمعې لمانځه وروسته خپله کابینه اعلان کړي، موږ واټونو ته راووتلو او اعتراض مو وکړ." خو د ښځو اعتراضونه ډېر ژر د طالبانو د ځواکونو له غبرګون سره مخ شول. د بشري حقونو د څار سازمان د راپور له مخې، د ۲۰۲۱ کال د سپټمبر په ۴مه طالبانو په کابل کې د شاوخوا سلو معترضو ښځو غونډه وپاشله، یو شمېر معترضې یې ووهلې او ورسره یې ناوړه چلند وکړ. په راوروسته ورځو کې یې د معترضینو او هغو خبریالانو پر وړاندې هم اقدامات روان وو چې دغو اعتراضونه ته یې پوښش ورکوو. له اعتراضونو سره د چلند ترڅنګ، پر ښځو د طالبانو محدودیتونه هم ورو ورو پراخ شول. د ۲۰۲۱ کال د سپټمبر په ۸مه د طالبانو د کورنیو چارو وزارت اعلان وکړ چې له اجازې پرته د لاریونونو ترسره کول منع دي. د دې پرېکړې له مخې، تنظیموونکي باید د طالبانو د عدلیې وزارت اجازه ترلاسه کړي او لږ تر لږه ۲۴ ساعته مخکې د اعتراض د ځای، وخت، مودې، موخې او شعارونه په اړه امنیتي ادارو ته خبر ورکړي. په ورته وخت کې، په دولتي ادارو کې د ښځو پر کار محدودیتونه هم پیل شول او ګڼ شمېر ښځې له خپلو دندو لرې کړل شوې. د سپټمبر په ۱۷مه د طالبانو د پوهنې وزارت اعلان وکړ چې منځني ښوونځي او لېسې به د هلکانو لپاره پرانیستل شي، خو د نجونو د بېرته ستنېدو په اړه یې څه ونه ویل. یوه ورځ وروسته د ښځو چارو وزارت هم وتړل شو او ودانۍ یې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت ته وسپارل شوه. د فشارونو له زیاتېدو سره، په عامه ځایونو کې اعتراضونه د نیونې، ګواښ او تاوتریخوالي له خطر سره مل شول. ځینو ښځو د خپلو فعالیتونو د دوام لپاره کوچنیو او په تړلو ځایونو کې غونډو ته مخه کړه. په دغو غونډو کې ښځې د خپل هویت د ساتنې لپاره مخونه پټوي، اعتراضي شعارونه په لاسونو کې نیسي او بیا یې تصویرونه او ویډیوګانې پر ټولنیزو شبکو خپروي. دغه شان، انلاین فعالیتونه، پر دېوالونو شعار لیکل او ځینې سمبولیک حرکتونه هم د دغو اعتراضونو نوې بڼې دي. معترضو ډلو د زده‌کړې، کار، ازادۍ او په ټولنه کې د ښځو د حضور په اړه خپل پیغامونه له همدې لارو خپاره کړي دي. ترنم سیدی وایي:"ورو ورو، په ځانګړي ډول له دویمې او درېیمې میاشتې وروسته او بیا له پنځمې او شپږمې میاشتې وروسته، دا چې د نجونو نیول پیل شول، پروګرامونه تړلو ځایونو ته ولېږدول. خو موږ چې له افغانستانه ووتو، له هماغو لومړیو ورځو مو په پاکستان کې هم اعتراضي فعالیتونه پیل کړل او دا مبارزه تر نن ورځې دوام لري." د بشري حقونو د څار سازمان وایي، د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته یو شمېر ښځینه فعالانې نیول شوې دي. دغه سازمان په ۲۰۲۳ کال کې د ژولیا پارسي، ندا پرواني، منیژه صدیقي او پریسا ازاده د نیولو خبر ورکړ. په ځینو مواردو کې د طالبانو حکومت نه د دغو نیونو پخلی کړی او نه یې رد کړي دي. ژولیا پارسي، چې درې میاشتې یې د طالبانو په زندان کې تېرې کړې، وایي : "مجبوره شوم چې مهاجرت وکړم، خو له هغې وروسته مې بیا هم خپله مبارزه پیل کړه او تر اوسه دوام لري. زموږ د اعتراضونو یوه مهمه لاسته راوړنه دا وه چې د طالبانو اصلي څېره مو نړۍ ته وښوده او ثابته مو کړه چې طالبان نه دي بدل شوي." خو له دې ټولو اعتراشونو سره سره، دغه محدودیتونه د ښځو د ژوند نورو برخو ته هم وغځېدل. زده‌کړه او کار هغه برخې وې چې ښځو پکې تر ټولو ډېر محدودیتونه احساس کړل او د اعتراضونو اصلي محور وګرځېدل. د ۲۰۲۲ کال د ډسمبر په ۲۰مه د طالبانو د لوړو زده‌کړو وزارت د ښځو پر لوړو زده‌کړو هم تر بلې خبرتیا پورې بندیز ولګاوه. ملګرو ملتونو په هماغه ورځ د دې پرېکړې د ژر لغوه کولو غوښتنه وکړه. څو ورځې وروسته، د ۲۰۲۲ کال د ډسمبر په ۲۴مه، طالبانو د ښځو کار په کورنیو او نړیوالو نادولتي بنسټونو کې هم منع کړ. دغه محدودیت د ۲۰۲۳ کال د اپرېل په ۴مه د ملګرو ملتونو ښځینه کارکوونکو ته هم وغځېد. که څه هم د طالبانو حکومت ادعا کوي چې په افغانستان کې د ښځو حقوق د اسلامي شریعت له مخې خوندي دي، خو نړیوالو سازمانونو او ګڼ شمېر افغان ښځو د زده‌کړې، کار او ټولنیز حضور په برخو کې د محدودیتونو پر پراخېدو نیوکې کړې دي. پر افغانستان د طالبانو تر بیا واکمنېدو وروسته، یو شمېر معترضې ښځې له افغانستانه ووتلې خو خپل مدني او اعتراضي فعالیتونه یې په بهرنیو هېوادونو کې روان وساتل. دا فعالیتونه په داسې حال کې دوام لري چې د طالبانو له حکومت سره د نړیوالې ټولنې د تعامل او د هغوی د رسمیت پېژندنې بحثونه لا هم روان دي. سره له دې چې طالبانو له بېلابېلو هېوادونو سره خپلې ډیپلوماتیکې اړیکې پراخې کړې، خو روسیه یوازینی هېواد دی چې د طالبانو حکومت یې په رسمیت پېژندلی دی. د ښځو او نجونو د حقونو بشپړ رعایت، د ټولشموله حکومت جوړول، د ترهګرۍ پر ضد مبارزه او نړیوالو ژمنو ته پابندي هغه مهم موضوعات دي چې نړیواله ټولنه یې د طالبانو په اړه مطرح کوي. د ښځو د لومړنیو اعتراضونو له پیل پنځه کاله وروسته، د اعتراضونو بندیز چې پخوا هم له محدودیتونو سره مل و، اوس په قانون کې هم په ښکاره ډول ثبت شوی دی. د طالبانو د عدلیې وزارت د ۱۴۰۵ کال د اسد په ۳۱مه «د شرطې قانون» په رسمي جریده کې خپور کړ. د دغه قانون په ۵۰مه ماده کې راغلي: "د افغانستان په محدوده کې هر ډول مظاهره منع ده."

RFE/RL Russian

Президент України Володимир Зеленський анонсував нові правила реагування на повітряні атаки РФ. За його словами, будуть оновлені системи оповіщення про наявну загрозу – будуть запроваджені жовтий та червоний рівні небезпеки. «Люди мають розуміти абсолютно чітко, на що саме і як саме треба реагувати. Будуть запроваджені два рівні позначення конкретної загрози – жовтий та червоний рівні…Базово для жовтого рівня – наліт дронів, для червоного рівня – ракетна небезпека, включно із загрозою балістичних атак, а також масовані атаки. Будуть змінені й звукові сигнали оповіщення про повітряну тривогу відповідно до жовтого чи червоного рівня загрози», – написав він у телеграмі після доповіді прем’єр-міністр України Сергія Корецького. За словами Зеленського, зараз уже скасовано запуск вдруге сирени повітряної тривоги про відбій – наразі сирена запускається тільки на момент оголошення про початок повітряної тривоги. Президент також анонсував запровадження більш чітких і диференційованих за рівнем загрози звукових сигналів оповіщення про повітряну тривогу. «Головна мета цих змін – дати людям і бізнесу в Україні більше передбачуваності та розуміння, як реагувати в кожному конкретному випадку. Доручив також опрацювати більш чітку географічну диференціацію тривог, щоб оголошення тривоги та реагування було саме в тій частині місцевості, де об’єктивно є загроза», – додав Зеленський. Влада Києва пропонує дозволити рух «зеленої» гілки метро через Південний міст під час тривоги Також, за його словами, у Києві будуть переглянуті алгоритми роботи громадського транспорту в умовах повітряних тривог: під час жовтого рівня працюватиме Сирецько-Печерська лінія метро – повністю. «Місту Києву визначено суттєво розширити кількість одиниць наземного громадського транспорту, щоб компенсувати зупинки в час тривог на Святошинсько-Броварській гілці метрополітену й дублювати наземним транспортом відповідний маршрут метро між станціями «Лісова» та «Дніпро». Буде скорочено й час комендантської години в Києві», – додав президент. Росія посилила свої дронові атаки на Київ та область - з кінця серпня тривалість повітряних тривог зросла. За даними влади, внаслідок сьогоднішніх атак РФ постраждали 10 людей. Президент України Володимир Зеленський 30 серпня заявив, що зараз тактика РФ – виснеження українців. За його словами, за останні чотири дні сили РФ атакували майже 1500 дронами усіх типів, більше половини з них (близько 800) – реактивні. Читайте також – Хмара: триває пошук протидії реактивним «Шахедам», є кілька потенційних перехоплювачів Аналітики американського Інституту вивчння війни (ISW) в останньому звіті за 29 серпня зазначають, що російські війська завдали тривалої комбінованої серії ударів безпілотниками та ракетами по Україні, головним чином по місту Київ та області, яка тривала понад 28 годин, з метою максимізації шкоди для цивільного населення та порушення щоденних цивільних функцій 28 та 29 серпня. За даними Повітряних сил, у серпні Росія атакувала Україну понад 2800 реактивними дронами. «Потрібні абсолютно чіткі та рішучі кроки» для тиску на Москву – Зеленський після останніх атак РФ

RFE/RL Pashto

هند او افغانستان د دوه اړخیزې سوداګرۍ او اقتصادي همکاریو د پیاوړتیا لپاره پر یو شمېر عملي ګامونو هوکړه کړې ده. د هند د سوداګرۍ وزارت ویلي، دواړو هېوادونو د ګمرکي همکاریو او د معلوماتو د شریکولو د پراختیا، د سوداګریزو لارو د اسانتیا او د درملو او کرنیزو محصولاتو په برخه کې د قوانینو او مقرراتو د لا ښه همغږۍ په اړه هوکړه کړې ده. د هند او افغانستان د سوداګرۍ، راکړې ورکړې او پانګونې ګډې کاري ډلې د سې‌شنبې په ورځ انلاین غونډه وکړه او د دواړو هېوادونو ترمنځ یې د سوداګرۍ د اسانتیا او اقتصادي اړیکو د پراختیا لپاره د راتلونکو ګامونو ارزونه وکړه. په غونډه کې د سوداګرۍ د اسانتیاوو، ګمرکي همکاریو، افغان سوداګرو ته د ویزو اسانتیا، بانکي او مالي همکاریو، د درملو او کرنیزو محصولاتو سوداګري، انرژۍ، پانګونې، د تعرفو د اسانتیاوو، د بار وړلو لارو او بندري چارو په اړه خبرې وشوې. دواړو خواوو هوکړه وکړه چې د ګمرکي چارو او معلوماتو د شریکولو همکاري زیاته کړي، د درملو او کرنې په برخه کې د مقرراتو همغږي پیاوړې کړي، سوداګریزې لارې اسانه کړي او د پانګونې او د دواړو هېوادونو د سوداګرو ترمنځ د مستقیمو اړیکو د پراختیا لپاره هڅې وکړي. د هند د سوداګرۍ وزارت ویلي، دواړو هېوادونو یو ځل بیا د سوداګرۍ، راکړې ورکړې او پانګونې د اړیکو د لا پیاوړتیا ژمنتیا څرګنده کړې او هوکړه یې کړې چې پر یادو موضوعاتو خپلې خبرې او همغږي روانې وساتي. د هند او افغانستان د سوداګریزو اړیکو وروستۍ غونډه د دواړو هېوادونو د روانو اقتصادي همکاریو په دوام کې ترسره شوې ده. د روان کال په جولای کې دواړو هېوادونو په نوي ډیلي کې د ګډې کمېټې څلورمه غونډه کړې وه. په هغې غونډه کې د دواړو هېوادونو د اړیکو بېلابېل اړخونه، په ځانګړي ډول سوداګري، ویزې، ترانسپورتي او سوداګریزې لارې، بشري مرستې، پراختیايي همکاری، د خوړو خوندیتوب، روغتیا، د ظرفیتونو لوړول، زده‌کړې او سپورت وڅېړل شول. هند په هغه غونډه کې د افغان ولس د هوساینې او پراختیا د اړتیاوو د ملاتړ ژمنه هم تازه کړې وه، او افغان لوري د هند د دوامدار ملاتړ او همکاریو مننه کړې وه. دواړه هېوادونه غواړي په درملو، کرنې، انرژۍ او پانګونې کې خپلې سوداګریزې اړیکې لا پراخې کړي. د رسمي شمېرو له مخې، د ۲۰۲۵-۲۶ مالي کال په ترڅ کې د هند او افغانستان د دوه اړخیزې سوداګرۍ ارزښت څه باندې ۹۰۰ میلیون ډالرو ته رسېدلی دی. له دې ډلې د هند صادرات ۲۵۳.۶۳ میلیون ډالر او له افغانستانه د هند واردات ۶۵۴.۲۲ میلیونه ډالر وو. د دغو شمېرو له مخې، هند د افغانستان د ټولو صادراتو ۰.۰۶ سلنه او د افغانستان د ټولو وارداتو ۰.۰۸ سلنه برخه لرله.

VOA Dari

اتحادیه اروپا اعلام کرده است که ۱۰ میلیون یورو به بنیاد آغاخان اختصاص داده تا برنامه‌ای را با هدف تقویت معیشت، ایجاد فرصت‌های اقتصادی و افزایش تاب‌آوری جوامع آسیب‌پذیر در افغانستان عملی سازد. این کمک بخشی از ابتکار ۱۳.۵ میلیون یورویی "قویت تاب‌آوری، توسعه فراگیر، رشد و توانمندسازی اقتصادی" یا BRIDGE است. بنیاد آغاخان نیز ۳.۵ میلیون یوروی باقی‌مانده این برنامه را تأمین خواهد کرد. براساس اعلامیه اتحادیه اروپا، این برنامه طی ۳۶ ماه در ۱۰ ولایت افغانستان اجرا خواهد شد و ۸۳ هزار و ۱۹۷ نفر به‌گونه مستقیم و بیش از ۵۸۲ هزار نفر به‌گونه غیرمستقیم از آن بهره‌مند خواهند شد. جوانان، زنان، عودت‌کنندگان، بیجاشدگان داخلی و اعضای آسیب‌پذیر جوامع میزبان در اولویت قرار دارند. یکی از بخش‌های عمده این برنامه به زراعت و مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی اختصاص یافته است. حدود ۳۵ هزار و ۹۰۰ نفر قرار است از برنامه‌های کشاورزی هوشمند در برابر تغییرات اقلیمی، تکنالوژی های زراعتی و مدیریت پایدار منابع طبیعی بهره‌مند شوند. در بخش اقتصادی نیز این برنامه قرار است برای حدود ۲۴ هزار نفر فرصت‌هایی در زمینه اشتغال، کارآفرینی و توسعه تجارت‌های کوچک و متوسط فراهم کند. تمرکز ویژه‌ای بر تجارت‌هایی خواهد بود که توسط زنان و عودت‌کنندگان اداره می‌شوند. افزایش دسترسی به منابع مالی و بازارها و ایجاد گروه‌های پس‌انداز محلی نیز بخشی از این برنامه است. اتحادیه اروپا می‌گوید این اقدامات می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر زنان در فعالیت‌های اقتصادی و ایجاد فرصت برای جوانان را فراهم کند. بخش دیگری از پروژه بر تقویت همبستگی اجتماعی و ادغام مجدد عودت‌کنندگان و بیجاشدگان تمرکز خواهد داشت و حدود ۲۳ هزار و ۳۰۰ نفر را به‌گونه مستقیم تحت پوشش قرار خواهد داد. اریک بوم، رییس بخش همکاری‌های هیات اتحادیه اروپا در افغانستان، گفته است که این توافق از معیشت مردم افغانستان حمایت کرده و به رسیدگی به عوامل اصلی مهاجرت و بیجاشدگی اجباری کمک خواهد کرد. نجم‌الدین نجم، رییس اجرایی بنیاد آغاخان در افغانستان، نیز گفته است که این پروژه با هدف تقویت ثبات اجتماعی و اقتصادی، ایجاد معیشت پایدار و گسترش فرصت‌های اقتصادی برای جوامع آسیب‌پذیر اجرا می‌شود. این برنامه در حالی اعلام می‌شود که افغانستان همچنان با مشکلات گسترده اقتصادی و بشری روبرو است و عودت گسترده مهاجران فشار بیشتری بر جوامع آسیب‌پذیر وارد کرده است.