Direct

RFA Khmer សង្គម

អ្នកឃ្លាំមើលថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនប្ដឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិ ព្រោះចង់រក្សាអំណាច

15 May 2026, 11:36 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

អ្នកតាមដានបានមើលឃើញថា ការប្ដឹងប្រទេសថៃទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (IJC) ឬតុលាការអន្តរជាតិសម្រាប់ច្បាប់សមុទ្រ (ITLOS) ដើម្បីឱ្យដោះស្រាយជម្លោះដែនទឹកត្រួតស៊ីគ្នាជាមួយថៃ នឹងអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អំណាចរបស់ត្រកូល «ហ៊ុន» ប្រសិនបើការសម្រេចឱ្យកម្ពុជាឈ្នះក្ដីពីតុលាការទាំងពីរនេះ នឹងក្លាយជាគំរូគតិយុត្តិ ដែលត្រូវយកទៅអនុវត្តទាំងទៅលើប្រទេសថៃ និងប្រទេសវៀតណាម។ អ្នកឃ្លាំមើលថា ការដោះស្រាយតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាតាមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) នឹងប្រើរយៈពេលយូរ ហើយមិនមានដំណោះស្រាយច្បាស់លាស់៕ អ្នកតាមដានភូមិសាស្ដ្រនយោបាយលោក សេង វណ្ណលី បានប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា ជាការប្រថុយប្រថានមួយ ដែលអាចធ្វើឱ្យរង្គោះរង្គើដល់ទំនាក់ទំនងរវាងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងគណបក្សកុម្មុយនិស្ដវៀតណាម ប្រសិនបើលោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍របស់វៀតណាមនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រ ដោយសារតែជម្លោះដែនសមុទ្ររវាងកម្ពុជានិងថៃ។ ប្រសិនបើកម្ពុជាឈ្នះក្ដីលើថៃ ដោយផ្អែកទៅលើការបកស្រាយច្បាប់សមុទ្រណាមួយ ការបកស្រាយនោះ នឹងត្រូវយកមកអនុវត្តជាមួយវៀតណាមដូចគ្នា ដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍របស់វៀតណាម នៅក្នុងតំបន់សមុទ្រ ដែលលោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់ព្រមព្រៀងជាមួយវៀតណាម។ ភាពរង្គោះរង្គើរវាងគណបក្សបងប្អូនទាំងពីរនេះ ជាហានិភ័យនយោបាយ ដែលរបបលោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនហ៊ានប្រថុយប្រថាន នៅពេលនេះទេ។ អ្នកតាមដានភូមិសាស្ដ្រនយោបាយលោក សេង វណ្ណលី ការលើកឡើងនេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងប្រធានព្រឹទ្ធសភាលោក ហ៊ុន សែន បានប្រកាសថា នឹងប្រើយន្តការផ្សះផ្សាដោយចាប់បង្ខំ នៃអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) ដើម្បីដោះស្រាយដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលថៃបានសម្រេចលុបចោលអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ ដោយឯកតោភាគី។ យន្តការផ្សះផ្សាដោយចាប់បង្ខំ នៃអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីនីតិសមុទ្រ នឹងមិនអាចចាប់បង្ខំឱ្យភាគីណាមួយត្រូវអនុវត្តតាមសេចក្ដីសម្រេចរបស់ខ្លួន ដូចទៅនឹងសេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ឬតុលាការអន្តរជាតិសម្រាប់ច្បាប់សមុទ្រឡើយ។ លោក សេង វណ្ណលី បានបន្តថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចង់អូសថៃវិលមកតុចរចាគ្នាតាមទ្វេភាគីវិញនៅពេលនេះ ដើម្បីប្រាប់ពលរដ្ឋថា ខ្លូនបានធ្វើសកម្មភាពការពារជាតិផង និងដើម្បីចៀសផុតការបង្កបញ្ហាស្មុកស្មាញដល់វៀតណាមផង។ លោកបានបន្ថែមថា បើទោះបីជាយន្តការនេះ មានហានិភ័យធំ ប្រសិនបើប្រទេសថៃគ្រាន់តែចូលរួមបង្គ្រប់កិច្ច ហើយនឹងមិនអនុវត្តតាមសេចក្ដីសម្រេចចុងក្រោយក្ដី។ ចំណែកមន្ត្រីកិច្ចការព្រំដែននៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលាលោក អ៊ុំ សំអាន បានយល់ឃើញថា ការប្រើប្រាស់អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីនីតិសមុទ្រ គឺគ្រាន់បើជាងការចរចាទ្វេភាគី។ ប៉ុន្តែលោកថា ដោយសារកម្ពុជាជាប្រទេសទន់ខ្សោយជាងថៃ នឹងធ្វើឱ្យការផ្សះផ្សាឬចរចាទ្វេភាគី ចាញ់ប្រៀបថៃ ដូច្នេះ កម្ពុជាត្រូវប្ដឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ និងតុលាការអន្តរជាតិសម្រាប់ច្បាប់សមុទ្រ ទើបអាចទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាទំហំ២៦០០០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានធនធានរ៉ែប្រេងនិងឧស្ម័នតម្លៃប្រហែល៣០០ពាន់លានដុល្លារ និងពាក់កណ្ដាលនៃកោះគជ់មកវិញ។ ហើយថា នឹងប្រើយន្តការផ្សះផ្សាដោយចាប់បង្ខំហ្នឹង មិនដឹងថាប្រើឬក៏អត់ផង។ ពីព្រោះដូចកន្លងមក លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ថានឹងប្ដឹងទៅ ICJ រហូតមកដល់ពេលនេះ អត់ទាន់បានប្ដឹង។ អ៊ីចឹង គ្រាន់តែនិយាយចោល ហើយមិនប្រើយន្តការហ្នឹង ក៏អាចថាបាន។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលាលោក អ៊ុំ សំអាន ជុំវិញបញ្ហានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក អានុទីន ចាន់វីរៈគុល (Anutin Chanvirarkul) បានប្រកាសក្រោយពីជួបលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅអំឡុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីនថា កោះគជ់នៅតែជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រទេសថៃ បើទោះបីជាបានលុបចោលអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ ជាមួយកម្ពុជាក្ដី៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

អ្នកឃ្លាំមើលថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនប្ដឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិ ព្រោះចង់រក្សាអំណាច

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ

RFA Khmer សង្គម

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងមិនចាត់ការលោក ហ៊ុន តូ ឱ្យសងលុយអតិថិជនក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ ទេ

2 May 2026, 13:29 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលាលោក គឹម សុខ បានប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា រដ្ឋាភិបាលត្រកូល «ហ៊ុន» គ្មានសមត្ថភាពដោះស្រាយរឿងលុយកាក់ឱ្យអតិថិជនក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ ឡើយ ទើបប្រើកងកម្លាំងវាយបង្ក្រាបយ៉ាងហិង្សា ដើម្បីកុំឱ្យមានសកម្មភាពចេញតវ៉ាតទៅទៀត។ លោកបន្តថា ម្យ៉ាងទៀត រដ្ឋាភិបាលត្រកូល «ហ៊ុន» និងធនាគារជាតិ ក៏ជាអ្នកគប់គិតជាមួយឧកញ៉ា ហ៊ុន តូ ឱ្យបន្តធ្វើសកម្មភាពរកស៊ីបោកប្រាស់ដែរ បើទោះជាក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ បានរងទណ្ឌកម្មពីសហរដ្ឋអាមេរិកយ៉ាងណាក្ដី។ ប្រសិនបើជនរងគ្រោះ ចង់ឱ្យមានដំណោះស្រាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពមួយ ពួកគាត់គួរតែបន្តតវ៉ារហូតទៅដល់ជំរុញឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក ចេញវិធានការតាមចាប់ឧកញ៉ាធំៗ របស់ក្រុមគ្រួសារហ៊ុននោះតែម្ដង ដូចជា លោក ហ៊ុន តូ លោក កុក អាន លោក លី យ៉ុងផាត់ និងលោក ទ្រី ភាព ជាដើម។ ទាល់តែដល់ដំណាក់កាល សហរដ្ឋអាមេរិកចេញវិធានការតាមចាប់ ទើបរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អាចដោះស្រាយខ្លះ។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលាលោក គឹម សុខ ការលើកឡើងនេះ បានធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីក្រុមអាជ្ញាធររាជធានីភ្នំពេញ អមដោយក្រុមកងសន្ដិសុខ បានចុះបង្ក្រាបវាយដំលើក្រុមអ្នកតវ៉ារឿងបាត់លុយនៅក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ និងបានបណ្ដាលឱ្យជនជាតិចិនពីរនាក់របួសធ្ងន់បែកក្បាលហូរឈាម និងដេកសន្លប់ស្ដូកស្ដឹង រហូតត្រូវបញ្ជូនទៅសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យ។ ចំណែកពលរដ្ឋខ្មែរពីរនាក់ទៀត ដែលជាអ្នកម៉ៅការសំណង់ និងជាកម្មករសំណង់ ក៏ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ដោយអាជ្ញាធរចោទប្រកាន់ថា ជាអ្នកកៀរគរធ្វើបាតុកម្ម ទាំងដែលពួកគេចេញមកតវ៉ា ដើម្បីទាមទារលុយថ្លៃធ្វើសំណង់ ដែលតម្កល់ទុកនៅក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា អ្នកស្រី ជា សិរី បានចេញសម្ដែងការសោកស្ដាយចំពោះអំពើហិង្សាកើតឡើងរវាងក្រុមអតិថិជនក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ និងកងកម្លាំងសមត្ថកិច្ច។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកស្រីនៅតែជំរុញឱ្យក្រុមអតិថិជន នាំគ្នាប្ដឹងទៅតុលាការ និងឈប់លើកគ្នាមកតវ៉ានៅធនាគារជាតិទៀត ពីព្រោះសំណុំរឿងក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ លែងស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ធនាគារជាតិហើយ ដោយសារបានដកអាជ្ញាបណ្ណតាំងពីឆ្នាំ២០២៥។ ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរនៅប្រទេសអូស្ត្រាលីលោក ស៊ឹង សែនករុណា បានលើកឡើងថា ការគេចវេះមិនទទួលខុសត្រូវរបស់ធនាគារជាតិ ហើយបន្តទុកឱ្យក្រុមអតិថិជនក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ ចេញតវ៉ាក្លាយជាបញ្ហារ៉ាំរ៉ៃ នឹងអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធធនាគារទាំងមូលនៅកម្ពុជា។ ជាធម្មតា ប្រព័ន្ធធនាគារនៅក្នុងប្រទេសយើង គ្មានធនាគារណាមួយ ដែលធ្វើប្រតិបត្តិការក្រៅពីការគ្រប់គ្រងរបស់ធនាគារជាតិទេ។ អ៊ីចឹង ខ្ញុំយល់ថា វាជារឿងមិនមានការទទួលខុសត្រូវ។ អ៊ីចឹង រាល់ប្រតិបត្តិការសាច់ប្រាក់ ទឹកប្រាក់ នៅក្នុងប្រព័ន្ធធនាគារនៅកម្ពុជា ធ្វើឱ្យគេមើលឃើញមានហានិភ័យចំពោះការទទួលខុសត្រូវ ធ្វើឱ្យអ្នកជំនួញ សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម មានការភ័យខ្លាចចំពោះប្រព័ន្ធធនាគារផ្សេងទៀត ប្រសិនបើធនាគារជាតិលើកឡើងបែបហ្នឹង៕ ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរលោក ស៊ឹង សែនករុណា កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ ដោយអះអាងថា ពីចន្លោះឆ្នាំ២០២១ ដល់ឆ្នាំ២០២៥ ក្រុមហ៊ុននេះ បានជួយលាងលុយកខ្វក់ចំនួន៤ពាន់លានដុល្លារ ឱ្យក្រុមចោរបច្ចេកវិទ្យាប្រទេសកូរ៉េខាងជើង និងក្រុមឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអន្តរជាតិនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ បានដាក់ឈ្មោះលោក ហ៊ុន តូ ដែលជាក្មួយប្រុសលោក ហ៊ុន សែន ធ្វើជាសហប្រធានដ៏សំខាន់ម្នាក់ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីមានការដាក់ទណ្ឌកម្មពីសហរដ្ឋអាមេរិកមក ពុំមានស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចណារបស់កម្ពុជា បើកការស៊ើបអង្កេតឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ គេគ្រាន់តែឃើញក្រុមអ្នកមានអំណាចនាំគ្នា យកស្រាថ្លៃៗ ផ្លែឈើ និងបាច់ផ្កាទៅជូនជាអំណោយដើម្បីអបអរខួបកំណើតឱ្យលោក ហ៊ុន តូ ប៉ុណ្ណោះ៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងមិនចាត់ការលោក ហ៊ុន តូ ឱ្យសងលុយអតិថិជនក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ ទេ

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ

RFA Khmer សង្គម

ចិនប្រគល់នាវាចម្បាំងឱ្យកម្ពុជា ដើម្បីទុកជួយច្បាំងឱ្យចិន

21 Apr 2026, 15:57 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលាលោក គឹម សុខ បានប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីថា វាជារឿងល្អ នៅពេលកម្ពុជាទទួលបានយុទ្ធោបករណ៍ពីមហាអំណាច ទាំងពីប្រទេសចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រសិនបើយកលុយទៅទិញហើយមិនមែនជាជំនួយ ពីព្រោះកម្ពុជាអាចទុកប្រើឱ្យអស់ពីសមទ្ធភាព ដើម្បីការពារជាតិបាន។ អ្នកឃ្លាំមើលបានលើកឡើងថា ចិនបានប្រគល់នាវាចម្បាំងឱ្យកម្ពុជា ទុកសម្រាប់ជួយការពារចិន នៅពេលមានសង្គ្រាម៕ ប៉ុន្តែលោកបានលើកឡើងថា ប្រសិនបើកម្ពុជាទទួលបានអាវុធសង្គ្រាមតាមរយៈជំនួយ គឺមិនអាចយកទៅប្រើសម្រាប់ការពារខ្លួនបានឡើយ ជាក់ស្ដែងដូចនៅក្នុងសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់យោធាថៃ កម្ពុជាមិនអាចប្រើប្រាស់អាវុធទំនើបទទួលបានពីប្រទេសចិន ដើម្បីការពារខ្លួននោះទេ។ ដូច្នេះ នាវាចម្បាំងដែលជាជំនួយរបស់ចិន ក៏គ្រាន់តែជាយន្តសង្គ្រាមឱ្យកម្ពុជា ត្រៀមខ្លួនប្រើជួយច្បាំងចិនប៉ុណ្ណោះ ពេលដែលចិនមានសង្គ្រាម។ ជាពិសេស លទ្ធភាពនៃការប្រឈមសង្គ្រាមនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលចិនត្រូវត្រៀមខ្លួនទុកជាមុន ដូចដែលចិនជួយសាងសង់មូលដ្ឋានជើងទឹកសមុទ្ររាមឱ្យកម្ពុជា ដែលជាការត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចទៅហើយរបស់ចិនលើទឹកដីកម្ពុជា។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលាលោក គឹម សុខ ការលើកឡើងនេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីនាវា ខវែត (Corvettes) ប្រភេទ០៥៦ (Type 056) ជានាវាចម្បាំងមួយគ្រឿងក្នុងចំណោមទាំង២គ្រឿង ដែលរដ្ឋាភិបាលចិនបានសម្រេចប្រគល់ឱ្យកម្ពុជាតាំងពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន បានធ្វើដំណើរមកដល់កំពង់ផែទ័ពរាម កាលពីថ្ងៃទី ០៤មេសា ហើយបានធ្វើពិធីប្រគល់-ទទួល កាលពីថ្ងៃទី០៨មេសា។ ពិធីប្រគល់-ទទួលនេះ មិនបានធ្វើឡើងជាសាធារណៈឡើយ ខណៈចិនគ្រោងបញ្ជូននាវាចម្បាំងគ្រឿងទី២ មកឱ្យកម្ពុជានៅក្នុងខែមិថុនាខាងមុខនេះ។ នាវាចម្បាំងទាំងពីរគ្រឿង ជាជានាវាផ្ទុកមីស៊ីល ប្រើសម្រាប់ល្បាត ឃ្លាំមើល និងធ្វើប្រតិបត្តិការការពារឆ្នេរ ហើយត្រូវបានគេអះអាងថា កងទ័ពចិនបានបណ្ដុះបណ្ដាលកងទ័ពជើងទឹកកម្ពុជា ពីរបៀបដំណើរការនាវាទាំងពីរគ្រឿងនេះ តាំងពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣។ សារព័ត៌មានរដ្ឋចិន The Global Times ក៏បានរាយការណ៍នៅថ្ងៃទី០៩ មេសា ជុំវិញនាវាចម្បាំងគ្រឿងទី១ ដែលបានធ្វើដំណើរមកដល់មូលដ្ឋានទ័ពរាមរបស់កម្ពុជា។ សារព័ត៌មាននេះ ក៏បានដកស្រង់សម្ដីរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិចិនលោក ចាង ស៊ាវហ្កាំ (Zhang Xiaogang) ដែលបានលើកឡើងថា ការប្រគល់នាវាចម្បាំងគ្រឿងទី១ ជាផ្លូវការឱ្យកម្ពុជា មិនមែនជាការប្រឆាំងទៅភាគីទី៣ឡើយ ប៉ុន្តែជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមានស្រាប់រវាងយោធាកម្ពុជានិងចិន។ ចិនប្រគល់នាវាចម្បាំងពីរគ្រឿងឱ្យកម្ពុជា ជាជំនួយបន្ថែមពីលើការជួយធ្វើទំនើបកម្មមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹករាម ដែលបានបើកសម្ពោធជាផ្លូវការតាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥។ ការជួយធ្វើទំនើបកម្មមូលដ្ឋានទ័ពរាម បានធ្វើឱ្យមានក្ដីព្រួយបារម្ភ ក្នុងចំណោមប្រទេសមហាអំណាចធំៗ។ សហរដ្ឋអាមេរិកខ្លាចថា កងទ័ពចិនអាចប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពរាម ជាកន្លែងឈរជើងយុទ្ធសាស្ដ្ររបស់ខ្លួន ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្ដិសុខក្នុងតំបន់៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

ចិនប្រគល់នាវាចម្បាំងឱ្យកម្ពុជា ដើម្បីទុកជួយច្បាំងឱ្យចិន

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ

RFA Khmer សង្គម

លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត »គួរព្យួរតំណែង» ជំុំវិញរឿងឆបោកអនឡាញ

3 Apr 2026, 15:09 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

អ្នកឃ្លាំមើលបានលើកឡើងថា ប្រសិនបើលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ចង់បោសសម្អាតក្រុមឆបោកតាមអនឡាញឱ្យអស់ពីកម្ពុជា គឺត្រូវបង្ក្រាបឱ្យចំគោលដៅលើមេក្លោងធំៗ ដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសជាច្រើនទៀតរកឃើញថា ជាអ្នកផ្ដល់ទីតាំងឱ្យក្រុមឧក្រិដ្ឋជន ធ្វើសកម្មភាពឆបោក និងលាងលុយកខ្វក់។ អ្នកឃ្លាំមើលបានសង្កេតឃើញថា វិធានការបោសសម្អាតឱ្យអស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឆបោកអនឡាញពីកម្ពុជារបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងមិនទទួលបានជោគជ័យឡើយ៕ ការបង្ក្រាបកន្លងមក វាអត់ទាន់បានទៅដល់ចំគោលដៅ នៃមេឧក្រិដ្ឋជនទាំងអស់ហ្នឹងទេ។ អ៊ីចឹង មេឧក្រិដ្ឋជនទាំងអស់ហ្នឹង ដែលយើងសង្ស័យ ក៏ដូចជា ខាងសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ គេស៊ើបអង្កេត គឺមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងក្មួយប្រុសលោក ហ៊ុន សែន គឺលោក ហ៊ុន តូ ហើយមេឧកញ៉ាគ្រាក់ៗ ដែលស្និទ្ធនឹងលោក ហ៊ុន សែន ទៅទៀត គឺលោក លី យ៉ុងផាត់ និងលោក កុក អាន និងឧកញ៉ា និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធមួយចំនូនធំទៀត ដែលយើងអត់ទាន់ឃើញមានវិធានការចំពោះបុគ្គលទាំងនោះនៅឡើយទេ។ ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរលោក ស៊ឹង សែនករុណា សហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ បានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មរួមគ្នាលើបណ្ដាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែននៃក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍ គ្រុប (Prince Group) របស់ឧកញ៉ាជនជាតិចិន ចេន ហ្ស៊ី និងបក្ខពួក រួមទាំងក្រុមហ៊ុន ហូយវ័ន ផេ (Huione Pay) របស់ឧកញ៉ា ហ៊ុន តូ ដោយសារពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើជួញដូរនិងធ្វើទារុណកម្មមនុស្សឱ្យបម្រើការឆបោកអនឡាញ និងការលាងលុយកខ្វក់ ដែលធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកបាត់បង់ប្រាក់ជាង១៦ពាន់លានដុល្លារ។ កាលពីដើមខែមីនា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសថា នឹងលុបបំបាត់ទាំងស្រុងទីតាំងឆបោកអនឡាញនៅត្រឹមខែមេសានេះ ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលបើកយុទ្ធនាការទ្រង់ទ្រាយធំ ឆ្មក់ចូលបង្ក្រាបទីតាំងឆបោកបានប្រហែល ២.៥០០កន្លែង។ ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃលោក ស សុខា ក៏ធ្លាប់អះអាងកាលពីខែកុម្ភៈថា មានជនបរទេសរាប់ម៉ឺននាក់ ត្រូវបានបណ្ដេញចេញពីកម្ពុជា និងប្រហែលជាង ២សែននាក់ទៀត បានចាកចេញពីកម្ពុជាដោយខ្លួនឯង ដោយសារការបង្ក្រាបលើទីតាំងឆបោកអនឡាញ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការបង្ក្រាបទាំងនោះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា មិនបានបញ្ឈប់សកម្មភាពឆបោកនៅកម្ពុជាឡើយ។ ចង់បោសសម្អាតឱ្យស្អាត ទាល់តែសមត្ថកិច្ច សភា និងតុលាការ ពិនិត្យលទ្ធភាពព្យួរតំណែងលោក ហ៊ុន សែន និងតំណែងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហើយហៅអ្នកទាំងពីរទៅសាកសួរ ព្រមទាំងធ្វើការស៊ើបអង្កេតឱ្យស៊ីជម្រៅ ពីព្រោះរបាយការណ៍ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ សុទ្ធតែបានបញ្ជាក់ថា ឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាជំនួញកខ្វក់ ប្រមូលលុយចិញ្ចឹមគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងអំណាចក្រុមគ្រួសារ ហ៊ុន។ ម៉្លោះហើយ គឺពាក់ព័ទ្ធទៅនឹងតំណែងរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជាមេគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងមេក្រុមគ្រួសារ ហ៊ុន។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលាលោក គឹម សុខ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ចក្រភពអង់គ្លេស បានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មថ្មីបន្ថែម លើជនជាតិខ្មែរនិងចិនចំនួន៣រូបទៀត ដែលបើកទីតាំងឆបោកអនឡាញដ៏ធំបំផុត ស្ថិតនៅទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មម៉ឺនជ័យ ក្នុងខេត្តព្រៃវែង ជាប់ព្រំដែនប្រទេសវៀតណាម។ ចក្រភពអង់គ្លេសបញ្ជាក់ថា ទីតាំងនេះ មានការជួញដូរមនុស្សឱ្យធ្វើជាកម្មករប្រហែល ២ម៉ឺននាក់ និងជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍ គ្រុប ហើយកំពុងបន្តបើកដំណើរការ ទោះកំពុងមានការបង្ក្រាបពីរដ្ឋាភិបាលក្ដី៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត »គួរព្យួរតំណែង» ជំុំវិញរឿងឆបោកអនឡាញ

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ

RFA Khmer សង្គម

អ្នកឃ្លាំមើលថា បើរដ្ឋាភិបាលមិនបង្ក្រាបមេខ្លោងឆបោកអនឡាញទេកម្ពុជានឺងជួបគ្រោះធំ។

4 Mar 2026, 14:47 GMT By RFA Khmer

រដ្ឋាភិបាល ត្រូវចាប់មេខ្លោងធំៗ និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល មួយចំនួន ពាក់ព័ន្ធឧក្រិដ្ឋកម្ម ឆបោកតាមអនឡាញ យកមកផ្ដន្ទាទោសដើម្បីបោសសម្អាត ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។

Article

អ្នកឃ្លាំមើលថា បើរដ្ឋាភិបាលមិនបង្ក្រាបមេខ្លោងឆបោកអនឡាញទេកម្ពុជានឺងជួបគ្រោះធំ។

Credit: RFA Khmer

RFA Khmer សង្គម

កម្ពុជាស្នើក្នុងមហាសន្និបាតUNឱ្យជួយជំរុញដំណោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃដោយសន្ដិវិធី

30 Sep 2025, 08:03 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

នៅក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី៨០ នៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាលោក ប្រាក់ សុខុន បានលើកឡើងថា សន្ដិភាពរបស់កម្ពុជាកំពុងរងការគំរាមកំហែងជាថ្មី ដោយសារជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ ហើយបទឈប់បាញ់ដែលកើតឡើងតាមរយៈការសម្របសម្រួលពីប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) កំពុងស្ថិតក្នុងភាពផុយស្រួយ ដោយសារតែថៃអនុវត្តតែមាត់ ប៉ុន្តែគ្មានសកម្មភាពជាក់ស្ដែង។ លោក ប្រាក់ សុខុន បានបន្តថា ជារឿងសោកស្ដាយដែលថៃប្រើផែនទីឯកតោភាគីជំនួសឱ្យផែនទីដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ និងធ្វើសកម្មភាពរាប់មិនអស់បំផ្លាញដល់ការកសាងទំនុកចិត្តនិងសន្ដិភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ ហើយរឿងគួរព្រួយបារម្ភបំផុតសម្រាប់កម្ពុជា គឺថៃគំរាមប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹក ដើម្បីបណ្ដេញពលរដ្ឋខ្មែររាប់រយគ្រួសារបន្ថែមទៀតពីភូមិដ្ឋានដែលអាស្រ័យផលរាប់ ទសវត្សមកហើយ។ លោកក៏បានបញ្ជាក់ពីសកម្មភាពក្រុមកងកម្លាំងថៃ បានចូលកាន់កាប់ពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយ រំលោភលើដែនអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា រួមទាំងបំពានលើសិទ្ធិ និងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា។ លោក ប្រាក់ សុខុន បានប្រាប់ទៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិថា កម្ពុជាចង់ឱ្យមានកិច្ចសន្ទនាដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនដោយសន្ដិវិធី គោរពពេញលេញតាមបទឈប់បាញ់ កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី ច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិនិងអាស៊ាន ហើយកម្ពុជានៅតែបន្តគាំទ្រការសម្របសម្រួលពីអាស៊ាន និងមេដឹកនាំជុំវិញពិភពលោក ដើម្បីជួយបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងជាមួយថៃ ក្នុងការបញ្ចៀសការប្រយុទ្ធគ្នាជាថ្មី ដែលនាំឱ្យមានសោកនាដកម្មទាំងសងខាង។ ប៉ុន្តែរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃលោក ស៊ីហាសាក់ ភួងកេតកែវ (Sihasak Phuangketkeow) បានឆ្លើយប្រាប់ទៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយច្រានចោលការលើកឡើងពីភាគីកម្ពុជា និងបានអះអាងថា ថៃគឺជាជនរងគ្រោះពិតប្រាកដ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គមនិងនយោបាយលោក ប៉ោ មករា បានមើលឃើញថា នយោបាយការទូតរបស់កម្ពុជាហាក់បន្តមានប្រៀបលើថៃលើឆាកអន្តរជាតិជុំវិញជម្លោះព្រំដែន ប៉ុន្តែលោកបានយល់ឃើញថា ដើម្បីឱ្យអន្តរជាតិ ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិកអាចជួយដោះស្រាយបញ្ចប់ជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃបាន គឺត្រូវពឹងលើកម្ពុជាដែលត្រូវស្ដារទំនាក់ទំនងល្អជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោកបានបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិកតែងចង់ឱ្យកម្ពុជាបើកចំហសិទ្ធិសេរីភាពដល់ពលរដ្ឋ និងស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ។ អ្វីដែលខ្ញុំសង្កេតឃើញជារួម ហាក់បីដូចជាមានការលូកដៃពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដូចជាប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងតែចាប់អារម្មណ៍ កំពុងតែតាមដានរឿងនេះ ដូច្នេះអ្វីដែលកម្ពុជាគួរតែគិតគូរ និងធ្វើជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក គួរតែបោះដៃទៅសហរដ្ឋអាមេរិក ឬចាប់យកសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែននេះ។ លោក ប៉ោ មករា នៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិលោក ប្រាក់ សុខុន ក៏បានលើកឡើងពីព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា ដែលទាហានថៃរំលោភបទឈប់បាញ់ ដោយការបាញ់ប្រហារដោយកាំភ្លើងដៃនិងកាំភ្លើងត្បាល់មកលើទីតាំងឈរជើងរបស់កងទ័ពកម្ពុជានៅតំបន់អានសេះ ក្នុងឃុំជាំក្សាន្ត ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ហើយបានផ្អាកទៅវិញ ក្រោយពីកងទ័ពកម្ពុជាអត់ធ្មត់មិនបានបាញ់តបត។ ក្រោយមានករណីនេះក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ានបណ្ដោះអាសន្នដឹកនាំដោយម៉ាឡេស៊ីបានពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់ទីតាំងរងផលប៉ះពាល់ពីការបាញ់ប្រហារដោយកងទ័ពថៃខណៈកម្ពុជាបានអំពាវនាវឱ្យបង្កើតក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ានផ្លូវការឱ្យបានឆាប់ដើម្បីឱ្យភាគីថៃគោរពតាមបទឈប់បាញ់ពិតប្រាដកនិងស្មោះត្រង់៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

កម្ពុជាស្នើក្នុងមហាសន្និបាតUNឱ្យជួយជំរុញដំណោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃដោយសន្ដិវិធី

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ

RFA Khmer សង្គម

ប្រធានអាស៊ាននិយាយបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក

29 Sep 2025, 09:05 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

ស្របពេលបទឈប់បាញ់រវាងកងទ័ពកម្ពុជា-ថៃ កាន់តែផុយស្រួច ប្រធានប្ដូរវេនអាស៊ានលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម (Anwar Ibrahim) បានបង្ហោះសារលើហ្វេសប៊ុកថា លោកបានជជែកគ្នាតាមទូរស័ព្ទជាមួយប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ហើយលោកបានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីបន្តដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងការធានាសន្ដិភាពនៅក្នុងតំបន់ ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ ប្រធានអាស៊ាន បាននិយាយទូរស័ព្ទជាមួយប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក រឿងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ស្របពេលកងទ័ពថៃកំពុងព្យាយាមបង្កើនសកម្មភាពបង្កហេតុ ដើម្បីផ្ទុះអាវុធជាថ្មី។ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានបន្តថា ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកបានទទួលស្គាល់ភាពជោគជ័យរបស់ម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីសម្របសម្រួលឱ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់គ្នារវាងកម្ពុជា-ថៃ ហើយបានចាត់ទុកថា វាជាសមិទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យមួយ ដែលបង្ហាញពីភាពរឹងមាំរបស់អាស៊ាននិងអធិបតេយ្យភាពរបស់ម៉ាឡេស៊ី។ នៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញានោះ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ក៏បានលើកឡើងពីការចូលរួមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលកំពុងដើរតួនាទីក្នុងការធានាឱ្យបទឈប់បាញ់របស់កម្ពុជា-ថៃ ត្រូវបានអនុវត្តឱ្យបានជោគជ័យ ហើយលោកសង្ឃឹមថា លោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងអញ្ជើញចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅខែតុលា ខាងមុខ ដើម្បីឱ្យជំរុញកិច្ចសហប្របត្តិការសម្រាប់ស្ថិរភាពនិងសន្ដិភាពនៅក្នុងតំបន់បន្ថែមទៀត។ កិច្ចសន្ទនារបស់មេដឹកនាំអាស៊ាននិងប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកនេះ បានកើតឡើងស្របពេលកងទ័ពថៃ បន្តធ្វើសកម្មភាពបង្កហេតុនៅតាមព្រំដែន ដើម្បីយកលេសផ្ទុះអាវុធជាមួយកងទ័ពកម្ពុជាជាថ្មី រាប់ចាប់តាំងពីការចល័តទ័ពដើររាយបន្លាលួសតាមព្រំដែន ការបាញ់គ្រាប់ជំពាមកូនឃ្លីមកលើទីតាំងកងទ័ពកម្ពុជា ការបណ្ដេញពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យចេញពីផ្ទះសម្បែង និងចុងក្រោយនេះ កងទ័ពថៃបានបាញ់កាំភ្លើងធន់តូចនៅក្នុងទឹកដីខ្លួនដើម្បីញុះឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាផ្ទុះអាវុធ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាអ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បានលើកឡើងនៅក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានថា ចាប់តាំងពីម៉ោង២ទាបភ្លឺរហូតដល់ម៉ោង៥ល្ងាចថ្ងៃទី ២៥ ខែកញ្ញា ទាហានថៃបានកាំភ្លើងជិត៤០គ្រាប់ក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន ដែលស្ថិតនៅទល់ជាមួយកងទ័ពកម្ពុជា ដើម្បីបង្កហេតុ និងជាសកម្មភាពរំលោភលើបទឈប់បាញ់គ្នា។ ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាជាតិតស៊ូលោក គឹម សុខ បានមើលឃើញថា មូលហេតុដែលថៃបានចិត្តមិនញញើតឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ដោយសារនៅពេលនេះ ចិនបានលូកដៃកាន់តែជ្រៅក្នុងការបង្កើនសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មជាមួយថៃ និងការធ្វើសមយុទ្ធយោធាជាមួយថៃ ដែលធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវយកចិត្តថៃដើម្បីទប់ទល់ជាមួយចិនវិញ។ លោកបានបន្តថា ម្យ៉ាងវិញទៀត ដោយសាររដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនយកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីសមកប្រើ ទើបធ្វើឱ្យជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃពិបាកដោះស្រាយ។ ទាល់តែរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីស ទើបសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រធានអាស៊ានស្រួលធ្វើការងារ មានន័យថា បញ្ហាដែលថៃឈ្លានពាននេះ មិនមែនជាគ្រាន់តែភារកិច្ចជួយដោះស្រាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រធានអាស៊ានប៉ុណ្ណឹងទេ។ ប៉ុន្តែនៅពេលប្រើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពទីក្រុងប៉ារីស ក៏វាកម្លាំងសង្កត់ជាអន្តរជាតិលើថៃ ឱ្យឈប់ឈ្លានពានលើកម្ពុជា នោះទើបមានឥទ្ធិពល។ លោក គឹម សុខ ការបង្កហេតុជាបន្តបន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃ បានកើតឡើងស្របពេលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានដាក់លិខិតទៅមេដឹកនាំអាស៊ាន ចិន បារាំង អាមេរិក និងអង្គការសហប្រជាជាតិស្នើសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍បន្ទាន់ ខណៈលោកបានលើកឡើងថា កងទ័ពថៃត្រៀមបើកការវាយប្រហារដណ្ដើមយកទីតាំងកម្ពុជាចំនួន១៧ផ្សេងទៀត ចាប់ពីខេត្តកោះកុងដល់ខេត្តពោធិ៍សាត់។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ក៏បានហៅទូរស័ព្ទទៅនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ថៃលោក អនុធីន ឆានវីរៈគូល (Anutin Charnvirakul)ស្នើឱ្យបញ្ឈប់ភាពតានតឹងតាមព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា និងត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនតាមតុចរចា តាមរយៈគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមា និងបោះបង្គោលព្រំដែនគោកកម្ពុជា-ថៃ (JBC)៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

ប្រធានអាស៊ាននិយាយបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ

RFA Khmer សង្គម

កងទ័ពថៃបើកការបាញ់ប្រហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជា រំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់

27 Sep 2025, 15:36 GMT By បុគ្គលិក

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិបានបញ្ជាក់ថា កងទ័ពថៃបានចាប់ផ្ដើមបើកការវាយហារនៅម៉ោងជាង១១ រហូតដល់ម៉ោងជាង១២ថ្ងៃត្រង់ មកលើទីតាំងឈរជើងរបស់កងទ័ពកម្ពុជា និងបានធ្វើឱ្យខូចខាតសំណង់មួយចំនួន ប៉ុន្តែមិនបានបញ្ជាក់ថា មានកងទ័ពរបួសឬស្លាប់នោះទេ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ បានបញ្ជាក់ថា កងទ័ពថៃបានចាប់ផ្ដើមបាញ់មកលើកងទ័ពកម្ពុជាជាថ្មី អំឡុងពេលអនុវត្តបទឈប់បាញ់ នៅតំបន់អានសេះ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា។ បណ្ដាញសារព័ត៌មានថៃបានចុះផ្សាយដោយដកស្រង់សេចក្ដីប្រកាសរបស់កងទ័ពថៃថា កងទ័ពកម្ពុជាជាអ្នកប្រើកាំភ្លើងធុនស្រាល និងគប់គ្រាប់បែកចូលក្នុងទឹកដីថៃ ទើបធ្វើឱ្យកងកម្លាំងថៃបានបាញ់តបតវិញ។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិអ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បានបញ្ជាក់ថា កងទ័ពកម្ពុជាបានប្រកាន់យកគោលការណ៍អត់ធ្មត់កម្រិតខ្ពស់ ដើម្បីអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដាមក។ អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ថា ការរំលោភបទឈប់បាញ់របស់កងទ័ពថៃ បានធ្វើឱ្យស្ថានភាពកាន់តែតានតឹង និងស្មុគស្មាញ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ប្រធានព្រឹទ្ធសភាលោក ហ៊ុន សែន ក៏បានបង្ហោះហ្វេសប៊ុកដែរថា ដោយសារតែភាគីកម្ពុជា-ថៃ ចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមក រឿងអ្នកបង្កឱ្យផ្ទុះអាវុធចុងក្រោយនេះ គឺលោកបានស្នើឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំកងទ័ពម៉ាឡេស៊ី ដែលជាប្រធានក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ានបណ្ដោះអាសន្ន គួរតែធ្វើវិនិច្ឆយគ្រាប់ ព្រោះកងទ័ពកម្ពុជា-ថៃប្រើប្រាស់គ្រាប់ខុសគ្នា និងត្រូវចុះពិនិត្យដល់ទីតាំងរណ្ដៅគ្រាប់ធ្នាក់ ដើម្បីកំណត់ថាតើគ្រាប់បាញ់ចេញពីទិសខាងណា។ លោក ហ៊ុន សែន បានណែនាំឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាត្រូវរក្សាទុករណ្ដៅគ្រាប់ឱ្យបានល្អ សម្រាប់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន ចុះពិនិត្យដើម្បីធ្វើវិនិច្ឆយគ្រាប់ និងពិនិត្យរណ្ដៅគ្រាប់ឱ្យបានល្អត្រឹមត្រូវ និងច្បាស់លាស់ ហើយលោកសង្ឃឹមថា ភាគីថៃគួរតែហ៊ានធ្វើដូចកម្ពុជាដែរ ដើម្បីបង្ហាញថា មាសសុទ្ធមិនខ្លាចភ្លើង។ ការបាញ់ប្រហាររបស់កងទ័ពថៃមកលើទីតាំងឈរជើងកងទ័ពកម្ពុជានៅថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា បានកើតឡើងក្រោយពីរថ្ងៃ បន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបានបាញ់កាំភ្លើងធុនស្រាលក្នុងដីរបស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ចាប់តាំងពីម៉ោង២ទាបភ្លឺ រហូតដល់ម៉ោង៥ល្ងាច ក្នុងចេតនាព្យាយាមបង្កហេតុ ដើម្បីកុំឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាអត់ធ្មត់តទៅទៀត។ ការព្យាយាមបង្កហេតុឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាផ្ទុះអាវុធនេះ បានកើតឡើងក្រោយពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រាប់ទៅមេដឹកនាំអង្គការសហប្រជាជាតិ អាមេរិក ចិន បារាំង និងប្រធានអាស៊ានថា កងទ័ពថៃត្រៀមបើកការវាយលុកឈ្លានពានយកទឹកដីកម្ពុជា១៧ទីតាំងផ្សេងទៀត ចាប់ពីខេត្តពោធិ៍សាត់ដល់ខេត្តកោះកុង៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

កងទ័ពថៃបើកការបាញ់ប្រហារមកលើកងទ័ពកម្ពុជា រំលោភលើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់

Credit: បុគ្គលិក

RFA Khmer សង្គម

កម្ពុជា-ថៃកំពុងរៀបចំក្រុមការងារចរចារឿងកែសម្រួលអាវុធនិងកងទ័ពតាមព្រំដែន

26 Sep 2025, 09:20 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានលើកឡើងនៅក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញាថា ការបង្កើតក្រុមការងាររវាងកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីពិភាក្សាគ្នាក្នុងការកែសម្រួលអាវុធធន់ធ្ងន់ដែលមានសមត្ថភាពបំផ្លាញខ្លាំង និងយុទ្ធោបករណ៍ ឱ្យត្រឡប់ទៅមូលដ្ឋានដើមវិញ គឺធ្វើឡើងតាមការកំណត់របស់កិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី១ នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា នៅក្នុងខេត្តកោះកុង។ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានបន្តថា ក្រោយកិច្ចប្រជុំ GBC ៣សប្ដាហ៍ ក្រុមការងារនេះ ត្រូវចាប់ផ្ដើមពិភាក្សាគ្នាដើម្បីរៀបចំផែនការសកម្មភាព ពាក់ព័ន្ធនឹងការកែសម្រួលអាវុធធន់ធ្ងន់ចេញពីព្រំដែន ទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្ដែង និងជាជំហានៗ ហើយត្រូវធ្វើឡើងក្រោមការត្រួតពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់ពីក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន ដើម្បីបង្ហាញតម្លាភាព និងការជឿទុកចិត្តគ្នា។ ការចេញសេចក្ដីប្រកាសរបស់ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជានេះបានធ្វើឡើង ស្របពេលនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់ថៃលោក អនុធីន ឆានវីរៈគូល ( Anutin Charnvirakul ) បានប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថា រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងមិនបើកការចរចាផ្លូវការណាមួយ ជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឡើយ ហើយថៃនឹងបន្តបិទច្រកព្រំដែន ដរាបណាកម្ពុជាមិនដកអាវុធធន់ធ្ងន់ចេញពីព្រំដែន និងឈប់គំរាមកំហែងដល់ប្រទេសថៃ។ ការលើកឡើងពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់ថៃនេះ បានធ្វើឡើងក្រោយពីប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាលោក ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងតាមហ្វេសប៊ុកកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញាថា កម្ពុជានៅតែរក្សាជំហរដដែល គឺមិនថោកសុំទៅភាគីថៃបើកច្រកព្រំដែននោះទេ ហើយលោកថា ទោះបីជាប្រទេសថៃបិទច្រកព្រំដែន១០០ឆ្នាំទៀត ក៏កម្ពុជាមិនស្លាប់នោះដែរ។ លោក ហ៊ុន សែន ក៏បានបញ្ជាក់ថា ច្រកព្រំដែន គឺថៃជាអ្នកបិទ ហើយមិនបាច់មកចរចាជាមួយកម្ពុជាដើម្បីបើកនោះទេ ប៉ុន្តែប្រសិនបើថៃបើកច្រកព្រំដែនឡើងវិញ នោះកម្ពុជានឹងបើកតាមក្រោយយ៉ាងយូរត្រឹម៥ម៉ោង។ ជុំវិញបញ្ហានេះ អតីតតំណាងរាស្ដ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិលោក អ៊ុំ សំអាន បានមើលឃើញថា បើទោះបីជាប្រទេសថៃមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីក៏ដោយ ក៏មិនអាចជួយឱ្យជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបានធូរស្រាលនោះដែរ ពីព្រោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់ថៃ ជាមនុស្សជិតស្និទ្ធនឹងក្រុមយោធានិងស្ដេចថៃ ដែលមានមហិច្ឆតាឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា។ ខ្ញុំយល់ថា រដ្ឋាភិបាលថ្មីហ្នឹង គឺមិនអាចគ្រប់គ្រងទៅលើយោធារបស់ថៃបាន ដូច្នេះការឈ្លានពានមកលើទឹកដីកម្ពុជា គឺនៅតែមានបន្ត អាចមានភាពតានតឹង ហើយអាចមានការផ្ទុះអាវុធជាថ្មីផងដែរ។ លោក អ៊ុំ សំអាន អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក វីនថៃ សុវារី (Winthai Suwaree) បានលើកឡើងថា កងទ័ពថៃបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ដើម្បីប្រយុទ្ធការពារខ្លួន ខណៈលោកបានចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាបានបាញ់អាវុធធន់តូចចូលទឹកដីថៃ និងគប់គ្រាប់បែកទៅកន្លែងរាយបន្លាលួសរបស់កងទ័ពថៃ។ ផ្ទុយពីការចោទប្រកាន់នេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាអ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បានចេញសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានច្រានចោលការចោទប្រកាន់នេះ និងបញ្ជាក់ថា ទាហានថៃជាអ្នករំលោភបទឈប់បាញ់ ដោយបានបំផ្ទុះអាវុធចំនួន៤គ្រាប់ ចាប់ពីម៉ោង២ជាងព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង៧ព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ប៉ុន្តែបែរជាចោទកងទ័ពកម្ពុជា ថាជាអ្នកបំផ្ទុះអាវុធបង្កហេតុទៅវិញ៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

កម្ពុជា-ថៃកំពុងរៀបចំក្រុមការងារចរចារឿងកែសម្រួលអាវុធនិងកងទ័ពតាមព្រំដែន

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ

RFA Khmer សង្គម

ក្រុមការងារកម្ពុជា-ថៃចាប់ផ្ដើមពិភាក្សាលើការងារចុះដោះមីនតាមបណ្ដោយព្រំដែន

25 Sep 2025, 08:29 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាអ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បានលើកឡើងនៅក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានថា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកដំបូង ដែលធ្វើឡើងតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ រវាងក្រុមការងារសម្របសម្រួលចម្រុះកម្ពុជា-ថៃលើកិច្ចការងារដោះមីនមនុស្សធម៌តាមបណ្ដោយព្រំដែននៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា គឺបានប្រកាសពីសមាសភាពក្រុមការងារ និងបានផ្លាស់ប្ដូរឯកសារសម្រាប់បន្តការពិភាក្សាគ្នានៅពេលបន្ទាប់ទៀត។ អ្នកស្រីបានបន្តថា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ ភាគីកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ប្រាប់ទៅភាគីថៃថា រាល់សកម្មភាពដោះមីនមនុស្សធម៌តាមបណ្ដោយព្រំដែនខាងមុខ មិនត្រូវធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការវាស់វែងនិងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោករវាងប្រទេសទាំងពីរឡើយ ពីព្រោះការងារនេះ ជាដែនសមត្ថកិច្ចរបស់គណៈកម្មការចម្រុះព្រមដែនកម្ពុជា-ថៃ (JBC)។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាក៏បានបញ្ជាក់ទៀតថា កម្ពុជាបានចាប់ផ្ដើមដោះមីនមនុស្សធម៌អស់រយៈពេល៣៣ឆ្នាំមកហើយ ដោយបានរំដោះផ្ទៃដីជាង ៣ពាន់ (៣.៣០៧) គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ហើយបានបំផ្លាញគ្រាប់មីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះជាង ៤.៣ លានគ្រាប់ រួមទាំងបានប្រែក្លាយជាប្រទេសចូលរួមបេសកកម្មរក្សាសន្ដិភាពតាមរយៈការជួយដោះមីននៅតាមប្រទេសនានា ក្រោមឆ័ត្រអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ក្រុមការងារសម្របសម្រួលចម្រុះកម្ពុជា-ថៃលើកិច្ចការងារដោះមីនមនុស្សធម៌តាមបណ្ដោយព្រំដែននេះ បានបង្កើតតាមលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី១ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា នៅខេត្តកោះកុង រវាងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិប្រទេសទាំងពីរ។ អគ្គនាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) លោក ហេង រតនា និងជាអ្នកស្ថិតក្នុងក្រុមការងារសម្របសម្រួលចម្រុះកម្ពុជា-ថៃសម្រាប់ដោះមីន បានលើកឡើងតាមរយៈហ្វេសប៊ុករបស់លោកថា ការបោសសម្អាតមីនមនុស្សធម៌នៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ រួមទាំងតាមបណ្ដាភូមិនានា នៅបណ្ដោយព្រំដែន ដើម្បីគាំទ្រដល់សុវត្ថិភាពរបស់ពលរដ្ឋ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តតាំងពីឆ្នាំ១៩៩២ ហើយបានធ្វើជាដំណាក់កាលៗ។ កន្លងមក ភាគីកម្ពុជាបានលើកឡើងថា ទាហានថៃដែលបានដើរជាន់មីនរបួសជាបន្តបន្ទាប់នៅតាមព្រំដែន ដោយសារតែពួកគេដើរចូលរំលោភបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដែលនៅសេសសល់គ្រាប់មីនមិនទាន់ផ្ទុះពីសម័យសង្គ្រាម និងមិនមែនជាគ្រាប់មីនដាក់ថ្មីក្នុងទឹកដីថៃ ដូចការចោទប្រកាន់ពីកងទ័ពថៃនោះទេ។ ក្រុមមន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំងធ្លាប់បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនគួរយល់ព្រមដោះមីនតាមព្រំដែនជាមួយភាគីថៃឡើយ ព្រោះវានឹងជួយឱ្យកងទ័ពថៃកាន់តែងាយស្រួលចូលឈ្លានពានយកទឹកដីកម្ពុជា ជាពិសេសនៅតំបន់ប្រាសាទតាក្របី ដែលទាហានថៃមិនអាចចូលមករាយបន្លាលួសព័ទ្ធយក ដូចប្រាសាទតាមាន់ធំ បន្ទាប់ពីទាហានរបស់ខ្លួនបានដើរជាន់គ្រាប់មីនផ្ទុះនៅតំបន់ប្រាសាទតាក្របី៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

ក្រុមការងារកម្ពុជា-ថៃចាប់ផ្ដើមពិភាក្សាលើការងារចុះដោះមីនតាមបណ្ដោយព្រំដែន

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ

RFA Khmer សង្គម

មេទ័ពភូមិភាគ២ថៃព្រមានឈប់ជជែករឿងព្រំដែនជាមួយភាគីកម្ពុជា

24 Sep 2025, 07:56 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

មេទ័ពភូមិភាគ២ថៃបានព្រមានថា នឹងឈប់ជជែកជាមួយភាគីកម្ពុជា ដោយចោទថា កម្ពុជាមិនមានឆន្ទៈដកកងទ័ពចេញពីព្រំដែន និងចោទថា កម្ពុជាបន្តដាក់មីនថ្មី និងបង្ហោះដ្រូនចូលដីថៃជាដើម។ មេទ័ពភូមិភាគ២របស់ថៃលោក ប៊ុនស៊ីន ផាតក្លាង (Boonsin Padklang) បាននិយាយថា ភាគីថៃនឹងអាចបញ្ឈប់ការជជែកគ្នាជាមួយភាគីកម្ពុជាដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងនៅព្រំដែន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod នៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា។ មេទ័ពថៃប្រចាំភូមិភាគរូបនេះ បានព្រមាននេះ ដោយសារលោកបន្តចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាបានបង្ហោះដ្រូនចូលទឹកដីថៃ និងបន្តដាក់មីនថ្មីជាដើម ខណៈការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ ត្រូវបានក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ចេញបដិសេធជាបន្តបន្ទាប់ និងអះអាងថា ជាការផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ដើម្បីធ្វើជាលេសប្រើកម្លាំងយោធាឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជាជាថ្មី។ ការលើកឡើងពីមេទ័ពភូមិភាគ២របស់ថៃបានកើតឡើង ស្របពេលកិច្ចប្រជុំរបស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគកម្ពុជា-ថៃ (RBC) នឹងចាប់ផ្ដើមក្នុងសប្ដាហ៍នេះ ដើម្បីពិភាក្សាជុំវិញផែនការសកម្មភាព ដែលមានលក្ខណៈជាក់ស្ដែង និងជាជំហានៗ ហើយស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ពីក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរកាលអាស៊ាន ក្នុងការសម្រេចកែសម្រួលយុទ្ធោបករណ៍ និងសម្ភារៈយោធា ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងនៅព្រំដែន។ ការប្រជុំដើម្បីកែសម្រួលកងទ័ពឬសព្វាវុធធន់ធ្ងន់នៅតាមព្រំដែននេះ ធ្វើឡើងស្របតាមលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី១នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) រវាងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិប្រទេសទាំងពីរ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញានៅក្នុងខេត្តកោះកុង។ ទន្ទឹមការព្រមានពីមេភូមិភាគ២របស់ថៃ នៅថ្ងៃទី ២៣ ខែកញ្ញា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាអ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បានលើកឡើងនៅក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានថា កម្ពុជាបន្តប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការសហការជាមួយភាគីថៃនៅគ្រប់កម្រិត ដើម្បីលើកកម្ពស់សន្តិភាព ស្ថិរភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍសម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសទាំងពីរ។ អ្នកស្រីក៏បានបដិសេធចំពោះការលើកឡើងរបស់កងទ័ពថៃនិងសារព័ត៌មានថៃដែលបានចុះផ្សាយថាកងកម្លាំងកម្ពុជាបាញ់អាវុធធុនតូច៣ទៅ៥គ្រាប់ចូលទឹកដីថៃដើម្បីញុះញង់នៅតំបន់តាមបណ្តោយព្រំដែនក្រោយពីមានសេចក្ដីរាយការណ៍ថាគេបានលឺសំឡេងគ្រាប់កាំភ្លើងផ្ទុះឡើងនៅជិតភ្នំខ្មោច។អ្នកស្រីម៉ាលី សុជាតាបានបញ្ជាក់ថាកងកម្លាំងកម្ពុជាបានរៀលកៃផ្ទុះអាវុធទៅលើមេឃប៉ុណ្ណោះមិនបានបាញ់ចូលទៅក្នុងទឹកដីថៃហើយត្រូវបានដោះស្រាយជាមួយភាគីថៃរួចហើយដែរ៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

មេទ័ពភូមិភាគ២ថៃព្រមានឈប់ជជែករឿងព្រំដែនជាមួយភាគីកម្ពុជា

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ

RFA Khmer សង្គម

ថៃត្រៀមប៉ូលិស១.៤០០នាក់ និងច្បាប់អាជ្ញាសឹកលើពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ

23 Sep 2025, 14:55 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

កម្ពុជាបានចាត់ទុកទង្វើនេះ ថាជាការរំលោភធម្មនុញ្ញអាស៊ាន អង្គការសហប្រជាជាតិ និងអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ។ សារព័ត៌មានថៃ The Nation បានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី ២២ ខែកញ្ញា ថា ក្រុមប៉ូលិសបង្ក្រាបបាតុកម្មប្រហែល១៤០០នាក់ ត្រូវបានដាក់ពង្រាយទៅកាន់ខេត្តស្រះកែវ ដើម្បីត្រៀមបង្ក្រាបលើពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលបានប្រមូលផ្ដុំគ្នាតវ៉ាអស់រយៈពេលជាង៤សប្ដាហ៍មកហើយ នៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ដើម្បីប្រឆាំងការចូលឈ្លានពានរាយបន្លាលួសរបស់ក្រុមទាហានថៃ។ សារព័ត៌មានថៃដដែលនេះបានចុះផ្សាយបន្តថា កងទ័ពថៃក៏បានចេញការព្រមានដាក់ទោសធ្ងន់ធ្ងរប្រឆាំងពលរដ្ឋខ្មែរ ក្នុងនោះ រួមទាំងការដាក់ទោសក្នុងពន្ធនាគារអស់មួយជីវិតឬទោសប្រហារជីវិត ពីបទចោទពលរដ្ឋកម្ពុជាថាបានបំពានទឹកដីរបស់ថៃ។ ជុំវិញការត្រៀមប្រើកម្លាំង និងច្បាប់អាជ្ញាសឹកប្រឆាំងលើពលរដ្ឋខ្មែរនេះ ក្រសួងការបរទេស កម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា បានចេញតវ៉ានិងជំទាស់ដាច់អហិង្ការ។ ក្រសួងការបរទេសបានលើកឡើងក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថា ការប្រកាសប្រើច្បាប់របស់ថៃអនុវត្តមកលើពលរដ្ឋកម្ពុជា ជាការបំពានលើធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលតម្រូវឱ្យដោះស្រាយវិវាទដោយសន្ដិវិធី និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រើកម្លាំងប្រឆាំងនឹងបូរណភាពទឹកដីរបស់រដ្ឋមួយផ្សេងទៀត ហើយក៏ជាការបំពានលើសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាននៃច្បាប់អន្តរជាតិ និងសេរីភាពនៃការជួបជុំដោយសន្ដិវិធី ដែលជាបទដ្ឋានស្នូលនៃសេចក្ដីប្រកាសជាសកលស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស និងកតិកាសញ្ញាអត្តរជាតិស្ដីពីសិទ្ធិស៊ីវិល និងនយោបាយ ដែលថៃជារដ្ឋភាគី។ ក្រសួងការបរទេសបានបន្តទៀតថា ប្រទេសថៃក៏កំពុងរំលោភធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ដែលតម្រូវឱ្យរដ្ឋជាសមាជិក មិនត្រូវធ្វើសកម្មភាពបង្កហេតុ និងត្រូវដោះស្រាយវិវាទដោយសន្ដិវិធី។ លើសពីនេះ ថៃកំពុងបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ប្រើកម្លាំងដើម្បីទាមទារយកដែនអធិបតេយ្យលើតំបន់មិនទាន់បានកំណត់ខណ្ឌសីមា ដែលរំលោភអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ និងការជ្រៀតជ្រែកអាណត្តិរបស់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក។ ការព្រមានប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកកងទ័ពថៃនេះ បានកើតឡើង បន្ទាប់ពីក្រុមប៉ូលិសបង្ក្រាបបាតុកម្មថៃ បានប្រើប្រាស់ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក គ្រាប់ជំពាមកូនឃ្លី និងគ្រាប់កាំភ្លើងជ័របាញ់បង្ក្រាបមកលើព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋខ្មែរតវ៉ាការចូលរាយបន្លាលួសបន្ថែមនៅភូមិព្រៃចាន់កាលពីសប្ដាហ៍មុន ដែលបណ្ដាលឱ្យព្រះសង្ឃ ពលរដ្ឋ និងកងកម្លាំងខ្មែររងរបួសជិត៣០នាក់។ ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គមនិងនយោបាយលោក ប៉ោ មករា បានមើលឃើញថា កងកម្លាំងរបស់ប្រទេសថៃ កំពុងតែធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើសិទ្ធិរស់រានមានជីវិតរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន រួមមានការធ្វើឱ្យបាត់បង់ទីជម្រក ការខាតបង់ពេលវេលារកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិត និងចុងក្រោយការបំភិតបំភ័យដោយចង់ប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកក្នុងចេតនារបស់ខ្លួនដើម្បីលេបយកទឹកដីកម្ពុជា។ លោកបានបន្តថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរតែមានវិធានការយ៉ាងណា ដើម្បីពឹងឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិដាក់សម្ពាធឱ្យឃើញជាក់ស្ដែងលើប្រទេសថៃ ដើម្បីបញ្ឈប់សកម្មភាពរំលោភសិទ្ធិមនុស្សលើពលរដ្ឋខ្មែរតាមព្រំដែន។ ជាយន្តការមួយ ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរតែធ្វើឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ជាយន្តការមួយដែលធ្វើឱ្យសកម្ម ពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាតាមបណ្ដោយព្រំដែនឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិដឹង រួមមានសហគមន៍អឺរ៉ុប និងអាស៊ានទាំងមូលឱ្យដឹងថា ភាគីថៃជាអ្នករំលោភលើបទឈប់បាញ់ រំលោភទៅលើ រំលោភសិទ្ធិមនុស្សតាមបណ្ដោយព្រំដែនហ្នឹង។ លោក ប៉ោ មករា អភិបាលខេត្តស្រះកែវរបស់ថៃបានប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនដែលចោទពួកគាត់ថាស្ថិតក្នុងដីថៃត្រូវចាកចេញពីផ្ទះសម្បែងត្រឹមថ្ងៃទី១០ខែតុលាខាងមុខនេះស្របពេលលោកហ៊ុន ម៉ាណែតបានលើកឡើងថាបន្ទាប់ពីការបណ្ដេញពលរដ្ឋខ្មែរជាង២០គ្រួសារអាជ្ញាធរថៃគ្រោងនឹងបណ្ដេញពលរដ្ឋខ្មែររាប់រយគ្រួសារបន្ថែមទៀតចេញពីលំនៅឋានក្នុងភូមិព្រៃចាន់និងភូមិជោគជ័យ។លោកហ៊ុន ម៉ាណែតបានដាក់លិខិតស្នើសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍ជាបន្ទាន់ពីប្រធានអង្គការសហប្រជាជាតិរួមទាំងប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកចិនបារាំងនិងប្រធានអាស៊ានឱ្យដាក់សម្ពាធលើប្រទេសថៃ៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

ថៃត្រៀមប៉ូលិស១.៤០០នាក់ និងច្បាប់អាជ្ញាសឹកលើពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ

RFA Khmer សង្គម

ប្រធានអាស៊ានស្នើថៃឱ្យបញ្ឈប់ភាពតានតឹងនៅព្រំដែននិងត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាតាមតុចរចា

20 Sep 2025, 15:34 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងជាប្រធានប្ដូរវេនអាស៊ានលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម (Anwar Ibrahim) បានបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុកថា ក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់ថៃលោក អនុធីន ឆានវីរៈគូល (Anutin Charnvirakul) គឺបានពិភាក្សាគ្នាជុំវិញស្ថានភាពចុងក្រោយនៃជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហើយលោកបានគូសបញ្ជាក់ពីសារសំខាន់ដែលកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងមិនត្រូវបណ្ដោយឱ្យការខ្វែងគំនិតគ្នាណាមួយ បង្កើតឱ្យមានភាពតានតឹងមិនចាំបាច់នោះឡើយ។ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានបន្តថា នៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទ លោកក៏បានអំពាវនាវឱ្យយកបញ្ហាទាំងអស់ដាក់លើតុចរចាគ្នា តាមរយៈគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមា និងបោះបង្គោលព្រំដែនគោកកម្ពុជា-ថៃ (JBC) ហើយលោកបញ្ជាក់ថា ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីក្នុងនាមជាអ្នកសម្របសម្រួលសង្ឃឹមថា ស្មារតីនៃការយោគយល់គ្នា និងការពិភាក្សាគ្នា ជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុតដើម្បីធានាដល់សន្ដិភាពនិងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់។ ការនិយាយទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃនេះបានកើតឡើង ក្រោយប៉ុន្មានម៉ោងបន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានបញ្ចប់ការនិយាយទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្ក្រាបដ៏ហិង្សារបស់ក្រុមទាហានប្រដាប់អាវុធ និងក្រុមប៉ូលិសបង្ក្រាបបាតុកម្មថៃ ដែលបានប្រើគ្រាប់បែកផ្សែង គ្រាប់ជំពាមកូនឃ្លី និងគ្រាប់កាំភ្លើងជ័រ បាញ់ប្រហារមកលើព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលលើកគ្នាតវ៉ារារាំងការរាយបន្លាលួស។ ការបង្ក្រាបនេះ បានបណ្ដាលឱ្យរងរបួសព្រះសង្ឃ ពលរដ្ឋស៊ីវិល និងកងកម្លាំងខ្មែរជិត៣០នាក់ និងជាការប៉ះទង្គិចដ៏ស្រួចស្រាវបំផុត ចាប់តាំងពីមានបទឈប់បាញ់គ្នា។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបង្ហោះលើហ្វេសប៊ុកដែរថា ការបង្ក្រាបដ៏ហិង្សារបស់កងកម្លាំងថៃមកលើព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ គឺជាស្ថានការណ៍វិវត្តដ៏គួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ហើយនៅក្នុងការនិយាយទូរស័ព្ទជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ក៏លោកបានអំពាវនាវឱ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ជួយអន្តរាគមន៍ជាបន្ទាន់ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង និងកុំឱ្យកងទ័ពថៃរាយបន្លាលួសលើទឹកដីកម្ពុជាបន្ថែមទៀត។ បើទោះបីជាមានការអន្តរាគមន៍ពីប្រធានអាស៊ានយ៉ាងណាក្ដី សារព័ត៌មានថៃ Khaosod បានចុះផ្សាយថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់ថៃលោក អនុធីន ឆានវីរៈគូល បានទទូលស្គាល់ការនិយាយទូរស័ព្ទជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ប៉ុន្តែបានបញ្ជាក់ថា គ្មានអ្នកណាម្នាក់អាចជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃនោះទេ។ ជាមួយគ្នានេះ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា កងទ័ពថៃនៅតែបន្តព្យាយាមចូលមករាយបន្លាលួសបន្ថែមទៀត នៅច្រកព្រំដែនបឹងត្រកួន ក្នុងឃុំគោករមៀត ស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប៉ុន្តែត្រូវបានពលរដ្ឋរាប់រយនាក់ប្រមូលផ្ដុំគ្នារារាំង និងបណ្ដេញឱ្យដកថយទៅវិញ។ ការបន្តព្យាយាមចូលរាយបន្លាលួសនេះ ស្របពេលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រាប់ទៅប្រធានអង្គការសហប្រជាជាតិ និងមេដឹកនាំអាមេរិក ចិន និងបារាំងថា កងទ័ពថៃត្រៀមវាយលុកឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា១៧ទីតាំងផ្សេងទៀត ពីខេត្តពោធិ៍សាត់ដល់ខេត្តកោះកុង៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

ប្រធានអាស៊ានស្នើថៃឱ្យបញ្ឈប់ភាពតានតឹងនៅព្រំដែននិងត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាតាមតុចរចា

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ

RFA Khmer សង្គម

អ្នកឃ្លាំមើលថា កម្ពុជាដល់ពេលត្រូវពឹងពហុភាគីឱ្យចូលរួមជួយដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃ

19 Sep 2025, 08:36 GMT By ប្រាជ្ញ ចេវ

ស្របពេលទាហានថៃបន្តរាយបន្លាលួសរំលោភចូលដីខ្មែរនៅព្រំដែន អ្នកឃ្លាំមើលបានយល់ឃើញថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនគួរបន្តដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយទ្វេភាគីទៀតនោះទេ ហើយដល់ពេលត្រូវទៅពឹងពាក់ឱ្យមានពហុភាគីចូលរួមជួយដោះស្រាយ ទើបអាចដណ្ដើមមកវិញនូវទឹកដីដែលទាហានថៃចូលរាយបន្លាលួសរំលោភ។ អ្នកនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាជាតិតស៊ូលោក គឹម សុខ បានប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញាថា រដ្ឋាភិបាលគួរឈប់នៅស្ងៀមស្ងាត់ ហើយត្រូវចេញមកបកស្រាយឱ្យពលរដ្ឋឈប់មានមន្ទិលសង្ស័យ ចំពោះការអះអាងរបស់ក្រុមទាហានថៃ ដែលថាពួកគេកំពុងតែគ្រប់គ្រងទាំងស្រុងនៅតំបន់ព្រំដែនសំខាន់ៗ ដូចជានៅតំបន់មុំបី ប្រាសាទតាមាន់តូច ប្រាសាទតាមាន់ធំ និងកំពូលភ្នំទ្រព្យជាដើម បន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធដណ្ដើមគ្នាដ៏បង្ហូរឈាមក្នុងសង្គ្រាម៥ថ្ងៃពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា។ លោក គឹម សុខ បានបន្តថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទទួលស្គាល់ថា តំបន់ទាំងនោះពិតជាធ្លាក់ទៅក្នុងការត្រួតត្រារបស់កងទ័ពថៃមែននោះ ដូច្នេះ គឺដល់ពេលដែលកម្ពុជាត្រូវក្លាហានស្នើទៅសហប្រធានកិច្ចប្រជុំសន្ដិភាពក្រុងប៉ារីស កោះប្រជុំឡើងវិញ ដើម្បីសុំឱ្យអង្គការសហប្រជាជាតិនិងប្រទេសបារាំងបញ្ជូនអ្នកជំនាញបច្ចេកទេសខាងកិច្ចការព្រំដែន ឱ្យមកជួយដោះស្រាយជាពហុភាគីជាមួយថៃ ហើយបញ្ហានៅសេសសល់ទៀត ត្រូវបន្តប្ដឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ដើម្បីជម្រះសេចក្ដីចុងក្រោយ។ ពីព្រោះនៅលើយន្តការអន្តរជាតិ អ្នកជំនាញអន្តរជាតិ គេមិនផ្អែកលើការអះអាងរបស់ភាគីជម្លោះណាមួយទេ ក៏ប៉ុន្តែគេផ្អែកលើអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញា ផែនទីឧបសម្ព័ន្ធភ្ជាប់ ហើយនិងច្បាប់អន្តរជាតិនានាដែលពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីការពារភាគីរងគ្រោះហើយ។ លោក គឹម សុខ ការលើកឡើងពីអ្នកឃ្លាំមើលនេះ បានធ្វើឡើងស្របពេលទាហានថៃបន្តដើររាយបន្លាលួសនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា បន្ទាប់ពីអះអាងថាពួកគេបានរាយបន្លាលួសព័ទ្ធយកតំបន់ព្រំដែនសំខាន់ៗ ទៅត្រួតត្រាទាំងស្រុង ដូចជានៅប្រាសាទតាមាន់តូច ប្រាសាទតាមាន់ធំ តំបន់មុំបី និងកំពូលភ្នំទ្រព្យជាដើម ដោយបានដោតទង់ជាតិថៃ ជីកធ្វើលេណដ្ឋានកងទ័ព បំពាក់កាមេរ៉ា និងការឈូសឆាយធ្វើផ្លូវចូលទៅកាន់តំបន់ទាំងនោះ។ មេទ័ពថៃថែមទាំងបញ្ជាក់ថា នៅពេលខាងមុខ ពលរដ្ឋខ្មែរដែលចង់ចេញចូលទៅកាន់តំបន់ព្រំដែនឬប្រាសាទទាំងនោះ ត្រូវតែមានលិខិតឆ្លងដែន។ ចំណែកប្រាសាទតាក្របី ទាហានថៃបានសារភាពថា ព្យាយាមចូលរាយបន្លាលួសព័ទ្ធយកទៅត្រួតត្រា ក្រោយពីមានបទឈប់បាញ់ ប៉ុន្តែដោយសារជាតំបន់ដែលនៅសេសសល់គ្រាប់មីនមិនទាន់ផ្ទុះពីសម័យសង្គ្រាមច្រើនពេក និងធ្លាប់មានទាហានថៃដើរជាន់ផ្ទុះនៅជិតប្រាសាទ ទើបធ្វើឱ្យទាហានថៃដកថយ និងកំពុងជំរុញឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាចូលរួមដោះមីនទាំងនោះវិញ ដោយអះអាងថាជាទឹកដីរបស់ខ្លួន។ ក្រុមមន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំងបានលើកឡើងថា មូលហេតុដែលប្រាសាទនិងភ្នំរបស់ខ្មែរ ធ្លាក់ទៅក្នុងការត្រួតត្រារបស់ទាហានថៃនៅពេលនេះ ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត យឺតយ៉ាវមិនព្រមដាក់ពាក្យប្ដឹងរឿងព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (IJC) ឱ្យបានលឿនពីព្រោះទឹកដីទាំងនោះ ជារបស់ខ្មែរស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ បើយោងទៅតាមអនុសញ្ញា និងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ១៩០៤ និងឆ្នាំ១៩០៧ ដែលមានភ្ជាប់ផែនទីជាឧបសម្ព័ន្ធខ្នាត១លើ២០០ពាន់ ជាផែនទីទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ ខុសពីផែនទីខ្នាត១លើ៥០ពាន់របស់ប្រទេសថៃ ដែលគូសដោយឯកតោភាគី។ អតីតតំណាងរាស្ដ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិលោក អ៊ុំ សំអាន បានលើកឡើងថា ប្រាសាទនិងភ្នំដែលទាហានថៃកំពុងត្រាតត្រា នឹងអាចក្លាយជាទឹកដីរបស់ខ្មែរវិញ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពន្លឿនដាក់បណ្ដឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ។ លោកបានបន្តថា ក្រៅពីតំបន់ទាំង៤ ដូចជាប្រាសាទតាមាន់តូច ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់មុំបី កម្ពុជាក៏គួរបញ្ចូលតំបន់មួយចំនួន ដូចជា ច្រកព្រំដែនអានសេះ ភ្នំទ្រព្យ និងជម្លោះនៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប្ដឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិដែរ។ នៅពេលឡើងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ គឺគេមិនទទួលស្គាល់ផែនទីហ្នឹង (ផែនទីរបស់ថៃ) នោះទេ ដូច្នេះកម្ពុជានឹងឈ្នះក្ដីនៅតុលាការអន្តរជាតិ IJC។ ក៏ប៉ុន្តែអ្វីដែលយើងឃើញនៅពេលនេះ គឺរដ្ឋាភិបាលមិនទាន់បានដាក់ពាក្យប្ដឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ICJ នៅឡើយទេ គ្រាន់តែជូនដំណឹងទៅ IJC ប៉ុណ្ណោះឯង។ លោក អ៊ុំ សំអាន វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចសុំការបកស្រាយពីប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលោក ប៉ែន បូណា បានទេនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា។ ស្របពេលភាពមិនច្បាស់លាស់នៃការដាក់បណ្ដឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានផ្ញើលិខិតទៅអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ រួមទាំងបណ្ដាលមេដឹកពិភពលោក ដើម្បីស្នើកិច្ចអន្តរាគមន៍ជាបន្ទាន់បង្គាប់ឱ្យថៃគោរពតាមបទឈប់បាញ់។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រាប់បណ្ដាមេដឹកនាំទាំងនោះថា យោធាថៃត្រៀមបណ្ដេញពលរដ្ឋរាប់រយគ្រួសារបន្ថែមចេញពីភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ រួមទាំងការត្រៀមប្រើកម្លាំងចូលឈ្លានពានយកតំបន់១៧ផ្សេងទៀត ចាប់ពីខេត្តពោធិ៍សាត់ដល់ខេត្តកោះកុង។ មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងបានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលគួរឈប់បន្តអត់ធ្មត់ ហើយបញ្ជាឱ្យកងទ័ព ទៅរារាំងទប់ស្កាត់ការឈ្លានពានពីកងទ័ពថៃ មកលើតំបន់ទាំង១៧នោះ បើពុំដូច្នេះទេ កម្ពុជានឹងត្រូវប្រឈមបាត់បង់ទឹកដីបន្ថែមទៀត៕ កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។

Article

អ្នកឃ្លាំមើលថា កម្ពុជាដល់ពេលត្រូវពឹងពហុភាគីឱ្យចូលរួមជួយដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃ

Credit: ប្រាជ្ញ ចេវ