RFA Vietnamese Thời Sự

“Buồn”, “không còn nguyên vẹn”, “đau lòng”, “tanh bành”, “phá biển”, “phá hoại môi trường”, “phá rừng”, “phân lô bán nền” là các từ khóa chính mà RFA ghi nhận được từ các thảo luận của cộng đồng mạng trong mấy ngày gần đây về dự án khu nghỉ dưỡng Làng Vân được xây dựng bởi Tập đoàn Vingroup. Làng Vân là siêu dự án quy mô khoảng 512 ha với tổng mức đầu tư gần 44.000 tỷ đồng, do Vinpearl thuộc Vingroup khởi công tháng 6/2025. Dự án này được định hướng sẽ phát triển thành khu phức hợp du lịch và đô thị nghỉ dưỡng dưới chân đèo Hải Vân, TP. Đà Nẵng. Thảo luận bắt đầu sôi nổi dần từ ngày 17/7/2026 sau khi một người dùng mạng xã hội Threads chia sẻ hình ảnh về Làng Vân trước và sau khi Vingroup triển khai thi công san lấp mặt bằng dự án. Đồng thời nêu lên trạng thái bức xúc với hành động phá huỷ cảnh quan thiên nhiên tại đó. Theo sau đó, rất nhiều người dùng mạng xã hội đã liên tục đăng tải các dòng trạng thái thể hiện nỗi bức xúc và tiếc thương cho một cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ dưới chân đèo Hải Vân. Việc xây dựng dự án Vinhomes Làng Vân được cho là sẽ đem đến nhiều tác động tiêu cực cho môi trường. Rừng sau khi bị chặt phá sẽ không thể đủ sức để ngăn chặn dòng nước chảy xiết và nguy cơ xói lở nếu xảy ra mưa bão và lũ lụt là rất lớn. “Núi đất đỏ nền ngậm nước sạt lở trôi hết, tui lo,” chia sẻ từ một người dùng facebook về dự án. “Mình thì sợ sạt lở trôi xuống biển hết thì toang,” một người dân chia sẻ với phóng viên RFA. Ngày 19/7, trên trang facebook có tên “Chúng tôi là giáo viên” đã chia sẻ tình trạng đèo Hải Vân có đá từ taluy rơi xuống đường sắt Bắc - Nam gây gián đoạn cho hoạt động vận tải ở khu vực này. Thông tin đá rơi xuống đường sắt Bắc-Nam tại dự án Vin Làng Vân. (RFA) Bên cạnh những chia sẻ tiêu cực về dự án Làng Vân, phóng viên RFA vẫn ghi nhận một số ý kiến tích cực về dự án này. Theo đó, một số người dùng mạng xã hội cho rằng việc đầu tư xây dựng dự án khu nghỉ dưỡng Làng Vân của Vingroup là cần thiết cho phát triển kinh tế hạ tầng địa phương, tạo cơ hội công ăn việc làm cho người lao động và thu hút dòng vốn ngoại đầu tư vào. Tuy vậy, những người thuộc nhóm ủng hộ dự án Làng Vân vẫn thừa nhận một số tác động tiêu cực của việc tàn phá cảnh quan môi trường tự nhiên. Báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án có nhiều điểm đáng ngờ Báo cáo Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý xem xét liệu một dự án có đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường trước khi triển khai hay không. Vì vậy, một báo cáo ĐTM không chỉ cần chính xác về mặt kỹ thuật mà còn phải bảo đảm tính minh bạch, khách quan và có thể kiểm chứng. Qua nghiên cứu Báo cáo ĐTM của dự án Làng Vân, có ba vấn đề đáng chú ý cần được làm rõ. Đơn vị tư vấn có thời gian hoạt động rất ngắn. Theo thông tin được công bố, đơn vị tư vấn lập báo cáo là Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Thành Tâm, được thành lập chỉ khoảng hai tháng (tức tháng 09/2024) trước thời điểm thực hiện nghiên cứu (11/2024). Mặc dù pháp luật không cấm một doanh nghiệp mới thành lập thực hiện ĐTM, nhưng đối với một dự án quy mô lớn và có tác động lâu dài đến môi trường, điều này đặt ra câu hỏi về kinh nghiệm thực tiễn cũng như năng lực triển khai của đơn vị tư vấn. Điều đặc biệt đáng lưu tâm hơn nữa đó là dựa trên thông tin về xác thực MST của doanh nghiệp, công ty Thành Tâm không đăng ký kinh doanh dưới hình thức là cung cấp dịch vụ tư vấn. Thay vào đó là các hoạt động như trồng trọt chăn nuôi hỗn hợp và các hoạt động dịch vụ nông nghiệp khác. Thiếu cơ chế kiểm chứng độc lập. Báo cáo không thể hiện sự tham gia của bất kỳ tổ chức hay chuyên gia độc lập nào để thẩm định phương pháp nghiên cứu hoặc kiểm chứng kết quả đánh giá. Điều này không có nghĩa các kết quả trong báo cáo là không chính xác. Tuy nhiên, khi toàn bộ quá trình khảo sát, phân tích và đưa ra kết luận đều do chính đơn vị tư vấn thực hiện mà không có một cơ chế phản biện độc lập, tính khách quan của báo cáo sẽ khó được kiểm chứng. Đối với các dự án có tác động lớn đến cộng đồng, việc có một bên thứ ba tham gia đánh giá sẽ góp phần hạn chế nguy cơ thiên lệch và nâng cao niềm tin của xã hội. Nội dung tham vấn cộng đồng còn thiếu tính minh bạch. Báo cáo cho biết đã tổ chức lấy ý kiến người dân sinh sống xung quanh khu vực dự án. Tuy nhiên, trong tài liệu công bố không tìm thấy biên bản họp chi tiết, nội dung các ý kiến phát biểu hay quá trình tiếp thu và giải trình đối với từng ý kiến của người dân. Đáng chú ý, báo cáo ghi nhận rằng nhiều người dân bày tỏ lo ngại về các tác động môi trường và tiếng ồn. Tuy nhiên, ngay sau đó báo cáo kết luận: “Tuy nhiên, những tác động trên có thể kiểm soát được.” Vấn đề đặt ra là kết luận này được đưa ra dựa trên cơ sở khoa học nào? Báo cáo không giải thích rõ phương pháp đánh giá, dữ liệu hay căn cứ kỹ thuật làm cơ sở cho nhận định trên ngay tại phần tham vấn cộng đồng. Việc thiếu các thông tin này khiến người đọc khó kiểm chứng mức độ hợp lý của kết luận. ĐTM không chỉ là một thủ tục hành chính mà còn là công cụ để bảo đảm quyền được biết và quyền tham gia của cộng đồng đối với những dự án có thể ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của họ. Vì vậy, bên cạnh các số liệu kỹ thuật, sự minh bạch trong quá trình thực hiện, cơ chế kiểm chứng độc lập và việc công khai đầy đủ kết quả tham vấn cộng đồng là những yếu tố quan trọng quyết định giá trị và độ tin cậy của một báo cáo ĐTM. Đối với dự án Làng Vân, những vấn đề nêu trên chưa đủ để khẳng định báo cáo có sai sót về chuyên môn. Tuy nhiên, đây là các dấu hỏi cần được chủ đầu tư và đơn vị tư vấn giải trình rõ ràng hơn nhằm củng cố niềm tin của người dân và bảo đảm rằng mọi kết luận về tác động môi trường đều được xây dựng trên cơ sở khoa học, khách quan và minh bạch. Chính quyền đã cho phép thực hiện dự án như thế nào? Theo thông tin được biết, UBND TP Đà Nẵng phê duyệt sơ đồ ranh giới sử dụng đất cho khu vực dự án từ năm 2008. Đến năm 2011, thành phố và Vingroup ký thỏa thuận nguyên tắc để xúc tiến dự án. Trong những năm tiếp theo, quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 được điều chỉnh hai lần, vào năm 2014 và 2016, trước khi UBND TP Đà Nẵng ban hành các quyết định chấp thuận Vinpearl là nhà đầu tư dự án, đồng thời giao và cho thuê đất với diện tích hơn 10.446 ha để triển khai dự án. Đến ngày 20/11/2024, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1432/QĐ-TTg, chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án. Sau lần điều chỉnh này, quy mô Làng Vân còn khoảng 512,2 ha (giảm khoảng 50% so với ban đầu) với dân số dự kiến khoảng 19.000 người và tổng vốn đầu tư 43.922 tỷ đồng Để làm dự án này, TP. Đà Nẵng đã chuyển mục đích 29.73ha rừng sản xuất cho dự án. Theo hồ sơ được báo chí dẫn lại, khoảng 18,62 ha là rừng keo do hộ gia đình, cá nhân đầu tư; khoảng 11,11 ha còn lại gồm keo, sao đen, thông, dầu rái và một số cây khác được trồng bằng nguồn ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, khu đất làm dự án vẫn còn lưu lại ba công trình quân sự có lịch sử 200 năm từ đời Nguyễn bao gồm: Đồn Chơn Sảng, Trạm Nam Chơn, Đài Định Hải trên Hòn Hành, còn gọi Mũi Isabelle. Tuy vậy, trước khi có quyết định giao đất, chính quyền địa phương đã nhận trước tiền giải phóng mặt bằng của tập đoàn này. Theo báo cáo tài chính của Vingroup, từ năm 2014, Vinpearl đã thỏa thuận với Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng liên quan đến việc triển khai dự án Làng Vân. Vào thời điểm này, phía Vinpearl cam kết chi trả 785 tỷ đồng tiền sử dụng đất của dự án. Đây là cách làm thường thấy của Tập đoàn này ở một số các dự án trước. Theo đó, trong nhiều tài liệu công bố, Vingroup cho biết rằng “Chính phủ chịu trách nhiệm giải phóng mặt bằng” và doanh nghiệp “ứng trước” để đẩy nhanh tiến độ. Chỉ tính riêng giữa năm 2025, Vingroup đã ứng trước hơn 96.000 tỷ đồng cho mục đích giải phóng mặt bằng. Cũng không ít trường hợp nhiều hộ dân ca thán vì giá trị đền bù không tương ứng với giá trị tài sản thực của họ. Lý do đến từ giá đất đền bù nằm trong khung giá của nhà nước nên thường thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung của thị trường. Trở lại dự án Làng Vân, rất gần trước thời điểm dự án này khởi công, chính quyền vẫn chưa đi đến thống nhất được với người dân khu vực về phương án đền bù giải phóng mặt bằng cho dự án. Theo tờ Dân Trí, từ tháng 4 - 6/2025, chính quyền huyện Liên Châu đã tổ chức 3 đợt đối thoại và cuối cùng phải dùng biện pháp cưỡng chế để thu hồi đất cho dự án đối với những hộ dân không đồng thuận. Khu đất triển khai dự án hiện là nơi sinh sống của 2.057 hộ dân . Về việc này, ông Võ Nguyên Chương, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng, từng nói rằng đây là dự án đầu tiên của thành phố nên phải cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc do nhiều hộ dân không đồng ý giao đất ngay từ đầu. Số phận nào cho đại dự án này? Ở Việt Nam, con đường trở thành tỷ phú thường phần đông đến từ bất động sản. Theo danh sách tỷ phú thế giới của Forbes năm 2026, Việt Nam có tám tỷ phú USD; trong đó ba người, tương đương 37,5%, thuộc nhóm Vingroup và có bất động sản trong các nguồn tạo nên tài sản của họ. Đối với Vingroup, bất động sản không chỉ dừng lại ở mảng tạo ra doanh thu chủ yếu cho cả tập đoàn, đó còn là một kênh được sử dụng để huy động vốn thông qua việc thế chấp tài sản là bất động sản tại các tổ chức tín dụng trong nước. Dẫn theo thống kê từ Luật Khoa tạp chí, trong gần 5 năm, từ năm 2020 đến giữa năm 2025, Vingroup đã thế chấp lượng tài sản có giá trị khoảng 414.400 tỷ đồng, gần tương đương 50% tổng tài sản hiện tại của tập đoàn (tính đến quý 1/2026). Một trong những tài sản thế chấp là bất động sản ở những dự án đang xây dựng dở dang. Dự án Làng Vân không nằm ngoài phạm vi trên. Dự án này tuy vừa mới có thông tin khởi công vào giữa năm ngoái, nhưng từ hơn 10 năm trước, trong các báo cáo tài chính của Vingroup từ năm 2014 đã cho thấy dự án có phát sinh chi phí xây dựng (thuộc danh mục chi phí xây dựng dở dang), và tăng dần qua các năm. Tại công văn số 9555 vào ngày 3/6 gửi Công ty cổ phần Vinpearl, Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng cho biết chủ đầu tư đã mang thế chấp một số quyền tài sản thuộc dự án Làng Vân tại ngân hàng Quân đội (MB). Giao dịch này diễn ra vào ngày 2/4/2026, tức cách 10 tháng tính từ thời điểm dự án Làng Vân đi vào giai đoạn khởi công. Cụ thể những tài sản thế chấp là gì, được ghi trong phụ lục của bản hợp đồng thỏa thuận giữa Vinpearl và ngân hàng MB. Tuy nhiên, do đây là thỏa thuận giữa các bên, thông tin công khai hiện chưa cho thấy những hạng mục hoặc phần nào của dự án đã được sử dụng làm tài sản bảo đảm. Theo các báo cáo tài chính và hồ sơ giao dịch công khai trước đây của Vingroup, việc thế chấp tài sản tại các dự án bất động sản thường được thực hiện theo từng đợt, gắn với từng phần tài sản của dự án, thay vì thế chấp toàn bộ dự án trong một lần. Đối với dự án Làng Vân, các thông tin công khai hiện mới ghi nhận giao dịch thế chấp quyền tài sản ngày 2/4/2026; chưa có thông tin chính thức về các giao dịch bảo đảm khác có thể phát sinh trong thời gian triển khai dự án.

RFA Vietnamese Thời Sự

Theo đề xuất của chính phủ, Bộ Công an sẽ tiếp nhận thêm một số chức năng, nhiệm vụ được chuyển sang từ các bộ, ngành khác, trong đó bao gồm mảng đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ. Nhiều năm qua, Tổng cục Đường bộ Việt Nam là cơ quan chịu trách nhiệm quản lý về sát hạch, cấp giấy phép lái xe trong phạm vi cả nước; Sở Giao thông vận tải chịu trách nhiệm quản lý tổ chức thi, cấp giấy phép lái xe trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Trước đây, Bộ Công an đã từng phụ trách lĩnh vực này, nhưng Chính phủ sau đó ban hành Nghị định số 36/CP năm 1995, do Thủ tướng Võ Văn Kiệt ký, chuyển việc đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe sang Bộ Giao thông vận tải. Đã muốn từ lâu Trong những năm qua, Bộ Công an đã nhiều lần nỗ lực giành lại miếng bánh này. Tháng 4 năm 2020, Chính phủ đề xuất giao Bộ Công an việc tổ chức sát hạch, cấp giấy phép lái xe từ Bộ Giao thông vận tải trong dự thảo Luật bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ. Không có gì ngạc nhiên khi dự thảo luật này do chính Bộ Công an viết. Đề xuất trên sau đó đã nhận được nhiều ý kiến phản đối khi dự thảo luật được công bố. Chủ yếu, các ý kiến tỏ ra lo ngại về nguy cơ “vừa đánh trống vừa thổi kèn”, “dẫm chân lên nhau”, và những xáo trộn không cần thiết. Đề xuất vì thế vẫn nằm trong ngăn kéo quốc hội. Tháng 7 năm 2023, trong tờ trình gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ rút lại đề xuất thay đổi cơ quan quản lý đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe. Luật không bằng mệnh lệnh của Tổng Bí thư Luật An toàn giao thông đường bộ mới cuối cùng đã được quốc hội thông qua vào tháng 6 năm 2024. Trong luật mới, Bộ giao thông vận tải vẫn được quy định chịu trách nhiệm tổ chức đào tạo, sát hạch, và cấp giấy phép lái xe. Nhưng hai tháng sau một sự kiện chính trị xảy ra khiến mọi chuyện thay đổi. Bộ trưởng Công an Tô Lâm lên làm Tổng Bí thư vào tháng 8 năm 2024. Gần như ngay lập tức vị tân Tổng Bí thư bắt đầu nhắc đến nhu cầu tinh gọn bộ máy của đảng và nhà nước. Mọi chuyện sau đó diễn ra một cách chóng vánh, chỉ trong vòng vỏn vẹn mấy tháng, chính phủ đã hoàn thiện kế hoạch tinh gọn bộ máy bằng việc ban hành văn bản số 141/KH-BCĐTKNQ18 vào tháng 12 năm 2024. Kết quả là Bộ Giao thông vận tải bị sáp nhập vào Bộ Xây dựng, và phải bỏ mảng đào tạo, sát hạch, và cấp giấy phép lái xe. Ngành Công an sau đó được đề xuất tiếp quản mảng này từ Bộ Giao thông vận tải, cứ thế, mong muốn giành lại chức năng cấp giấy phép lái xe đã thành công mỹ mãn, và danh chính ngôn thuận. Câu hỏi đặt ra là hoạt động đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe có gì mà Bộ Công an lại thèm muốn như vậy? ------------------------ Nghị định 168 làm giàu cho cảnh sát giao thông? Người dân: Mức phạt theo Nghị định 168 là “bóc lột” Nghị Định 168, 176: Khi công an viết luật Tinh giản ngành công an, không công khai quân số có minh bạch? ------------------------ Miếng bánh béo bở " Đây là một cái lợi nhuận béo bở mà người ta nhắm đến để phục vụ cho lợi ích nhóm. Nếu như tất cả các công việc của các bộ, ban, ngành thuộc chính phủ mà gom về một đầu mối là Bộ công an thì tôi nghĩ rằng, ở Việt Nam chỉ cần tổ chức ba bộ thuộc chính phủ là đủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước rồi. Đó là Bộ quốc phòng, Bộ ngoại giao và Bộ công an", một nhà quan sát ở Sài Gòn nhận định với RFA dưới điều kiện ẩn danh vì lý do an toàn . “Lợi nhuận béo bở” ở hoạt động cấp giấy phép lái xe mà nhà quan sát này đề cập tới nằm ở chi phí mà người dân phải bỏ ra để có được một tấm bằng. Với nhiệm vụ mới tiếp nhận từ Bộ Giao thông vận tải, Bộ Công an sẽ chịu trách nhiệm việc quản lý nhà nước về trật tự an toàn giao thông đường bộ, bao gồm việc tổ chức thi và cấp, đổi, thu hồi giấy phép lái xe; quản lý quá trình chấp hành pháp luật của người điều khiển phương tiện sau khi được cấp giấy phép lái xe cũng như quy định về trừ điểm giấy phép lái xe. Đây là miếng bánh béo bở bởi thống kê được Uỷ ban An toàn Giao thông Quốc gia đưa ra vào cuối năm 2024 cho thấy, số lượng ô tô đăng ký tại Việt Nam là gần bảy triệu chiếc; số xe mô tô, xe gắn máy, xe máy điện gần 80 triệu chiếc. Số xe ô tô cá nhân tăng khoảng 10% một năm. Một số người từng thi lấy bằng lái xe bốn bánh cho RFA biết, nếu không “chạy” thì rất dễ rớt vì bài thi lý thuyết gồm 500 câu hỏi rất lắt léo như đặt bẫy thí sinh; phần thi thực hành trên đường thì chỉ có “thầy trò biết với nhau”. “Học, thi lý thuyết bình thường là 15 triệu nhưng “bao đậu” thì 20 triệu. Vô thi thì giám khảo có những dấu hiệu “xi nhan” trước để thí sinh chọn đáp án. Còn lái ra đường là lái cho có thôi. Mỗi xe gồm một giám khảo và bốn thí sinh. Mỗi đứa lái một chút thôi rồi gom tiền hối lộ cho giám khảo là đậu. Mỗi người 500 ngàn đủ hai triệu giấu trong bộ hồ sơ đưa cho ông thầy. Nó đã thành lệ ai cũng phải biết khi thi. Mà họ cũng ăn chia với nhau chứ ông thầy không ăn một mình đâu”. Bà Thủy, một người đã trải qua việc “chạy” để thi bằng lái xe, chia sẻ kinh nghiệm của mình với RFA. Với số lượng phương tiện đăng ký mới ngày càng cao, kéo theo nhu cầu thi lấy bằng lái xe. Đây rõ ràng là lĩnh vực có mức độ hấp dẫn rất lớn. Một người dân Sài Gòn nói với RFA rằng, với xe ô tô thì phải “chạy” cả giấy tờ lẫn bằng lái, còn xe gắn máy thì không ai chạy bằng lái vì thi rất dễ đậu, nhưng hầu hết đều chạy giấy tờ. Theo người dân này, quy trình bình thường thì làm giấy tờ, trước bạ, sang tên mất cả ngày trời còn bị làm khó dễ. Phải kẹp thêm tiền vô hồ sơ thì mới xong việc, ví dụ mức lệ phí trước bạ xe máy là 2% giá trị chiếc xe thì bỏ vô hồ sơ thêm 1% “tiền tươi” nữa. “Tiêu cực thì ở đâu cũng có. Ai lãnh đạo, ai phụ trách thì tiêu cực vẫn diễn ra hàng ngày. Cái quan trọng là cái cơ sở nào giao quyền cho Bộ công an đảm nhận cả việc sát hạch và cấp bằng lái xe, tức là vừa đá bóng vừa thổi còi. Người dân sẽ không phục”, ông kết luận. Lệ phí trước bạ xe là khoản tiền phải nộp vào ngân sách nhà nước khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng ô tô, xe máy. Người dân phải đến cơ quan công an để thực hiện tất cả các thủ tục đăng ký, cấp biển số xe ô tô, xe máy. Không chỉ “giành ăn” với Bộ Giao thông vận tải, Bộ Công an còn muốn “nhận thêm nhiều nhiệm vụ chuyển sang từ các bộ” khác, như quản lý nhà nước về an toàn, an ninh thông tin mạng từ Bộ Thông tin và Truyền thông; Chủ trì xây dựng, thu thập, cập nhật, khai thác, chia sẻ thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh; Chủ trì trong việc bảo đảm an ninh hàng không tại sân bay và trong máy bay; Quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy; Lý lịch tư pháp và thực hiện dịch vụ công cấp phiếu lý lịch tư pháp. Đáng chú ý, Tổng công ty Viễn thông Mobifone cũng được đề xuất chuyển về Bộ Công an quản lý. Đây vốn là mạng di động lớn thứ ba ở Việt Nam, với khoảng 21 triệu thuê bao ở thời điểm năm 2021. Bình luận về hiện tượng Bộ Công an ráo riết tiếp quản các lĩnh vực béo bở từ những bộ, ngành bị tinh giản. Nhà báo Đoàn Bảo Châu gọi đây là hoạt động “tranh giành miếng ăn”. “Bây giờ kéo về Bộ công an thì nó có thêm miếng bánh nữa. Đó là một trò chơi quyền lực mà ngành công an thâu tóm lại. Họ muốn có thêm quyền lực cho họ. Nó thể hiện một chế độ mà quyền lực rơi vào ngành công an quá nhiều. Ăn của dân rồi vun vén vào ngành công an. Đấy là điều dở cho xã hội”. Nhà báo Đoàn Bảo Châu nói thêm. Vì sao Bộ công an cần tiền? Tuy chức năng, nhiệm vụ của Bộ Công an theo quy định là bảo vệ an toàn, trật tự xã hội, nhưng trên thực tế, Bộ Công an từ lâu đã tham gia làm kinh tế. Một bài báo trên tờ Công An Nhân Dân vào năm 2017 cho biết, Bộ Công an vào lúc đó đã có 10 doanh nghiệp với tổng số vốn nhà nước hơn 1.200 tỷ đồng. Khi còn là bộ trưởng Bộ Công an, ông Tô Lâm đã chính thức kêu gọi toàn bộ lực lượng công an và người thân của họ sử dụng mạng di động do công ty của Bộ Công an quản lý là Gtel Mobile, đồng thời bày tỏ mong muốn các công ty viễn thông của Bộ Công an sẽ trở thành doanh nghiệp hàng đầu cả nước. Bộ Công an hiện chỉ đứng sau Bộ Quốc phòng về ngân sách do nhà nước cấp. Theo Nghị quyết Dự toán Ngân sách năm 2024 của Quốc hội, ngành Công an được cấp 113 ngàn tỉ đồng cho năm tài khóa 2024. Hoạt động sử dụng ngân sách của Bộ Công an lại được liệt vào dạng thông tin mật. Khiến các nỗ lực yêu cầu minh bạch trong sử dụng ngân sách của cơ quan này trở nên bất khả thi. Tuy đã được hưởng mức ngân sách không lồ, nhưng theo luật sư Đặng Đình Mạnh thì Bộ Công an vẫn phải “giành ăn” với các bộ khác, để theo kịp đà mở rộng của bộ này. “Để nuôi một lực lượng công an ngày càng phình to do nhập cả lực lượng an ninh cơ sở, công an bán chuyên trách vào thì Bộ công an phải giành ăn với các bộ khác là điều dễ hiểu.” , Luật sư Đặng Đình Mạnh nói. Quân số của lực lượng công an được coi là bí mật quốc gia. Thiếu tướng Sùng Thìn Cò, ủy viên Ủy ban Quốc phòng và an ninh của Quốc hội từng tiết lộ “một tỉnh ít nhất có 3.000, tỉnh to thì 4.000 công an chính quy”. Tháng 11 năm 2023, Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự cơ sở được Quốc hội thông qua, cùng với đó là sự gia tăng đáng kể về nhân sự của ngành Công an. Theo dự kiến tổng kinh phí cần chi để bảo đảm hoạt động cho lực lượng này được tính toán là hơn 3.500 tỷ đồng mỗi năm; trung bình mỗi tỉnh/thành phố cần khoảng gần 56 tỷ đồng/năm.

RFA Vietnamese Thời Sự

Vai trò của của ông Báu trong chuyến bộ hành này là gì, đơn giản chỉ là một công dân bình thường hay là thừa lệnh chính quyền đưa tăng đoàn ra khỏi Việt Nam?

RFA Vietnamese Thời Sự

*Cập nhật lúc 8:30 ngày 15 tháng 1 năm 2025. Ông Đoàn Văn Báu, mới đây đã nói trong một livestream của mình rằng nhà nước Việt Nam đã có các công văn chỉ đạo ông làm “trưởng đoàn” đưa sư Minh Tuệ cùng các sư nhỏ sang Ấn Độ. Điều này là trái ngược với tuyên bố ban đầu của ông, trước khi chuyến đi bắt đầu, rằng ông "chỉ một công dân bình thường, đã nghỉ hưu và tình nguyện hỗ trợ sư Minh Tuệ trong chuyến bộ hành sang Ấn Độ." Vậy, ông Đoàn Văn Báu là ai, vai trò của thực sự của ông Báu trong chuyến bộ hành này là gì? Đơn giản chỉ là một công dân bình thường có lòng muốn hộ tống sư Minh Tuệ cùng một vài sư nhỏ đến Ấn Độ như lời ông nói ban đầu, hay là thừa lệnh chính quyền đưa tăng đoàn ra khỏi Việt Nam? Đoàn Văn Báu là ai? Trên kênh YouTube cá nhân , ông Báu tự giới thiệu mình là một cựu sỹ quan an ninh đã về hưu và vẫn còn sinh hoạt đảng. Ông Báu cho biết đã theo dõi hành trình của sư Minh Tuệ từ khi thông tin xuất hiện trên mạng xã hội và rất ngưỡng mộ sự kiên định, quyết tâm tu tập của vị sư này. Do đó, ông quyết định bỏ thời gian và tài chính hỗ trợ sư Minh Tuệ bộ hành sang Ấn Độ. Về vai trò của ông Đoàn Văn Báu trong tăng đoàn sư Minh Tuệ, phóng viên RFA đã có mặt ở tỉnh Ubon Ratchathani (hay còn được gọi tắt là tỉnh Ubon), một tỉnh giáp biên giới giữa Thái Lan và Lào, từ ngày 30/12/2024 đến ngày 2/1/2025, để đưa tin về những thông tin đầu tiên sư Minh Tuệ cùng tăng đoàn đặt chân đến đất Thái. Trong quãng thời gian này, chúng tôi đã có những trải nghiệm về việc ông Báu đã kiểm soát mọi hoạt động của tăng đoàn như thế nào. ________ Tại sao báo chí Việt Nam im lặng trước việc sư Minh Tuệ đi Ấn Độ? Cảnh sát Thái Lan: “Không có giao thiệp nào với phía Việt Nam” trong chuyến bộ hành của sư Thích Minh Tuệ Sách "Hương Bay Ngược Gió" ghi lại các pháp thoại của sư Minh Tuệ bị cấm phát hành _________ Kiểm soát ai được tiếp xúc tăng đoàn Khoảng 10 giờ sáng ngày 31/1/2024, khu vực cửa khẩu Chong Mex (tỉnh Ubon, Thái Lan), nằm sát biên giới với cửa khẩu Vang Tao của Lào, trở nên nhộn nhịp với sự xuất hiện của gần 20 YouTuber Việt Nam. Họ chờ đợi để ghi lại hình ảnh của sư Thích Minh Tuệ cùng tăng đoàn khi nhập cảnh vào đất Thái. Không chỉ có các YouTuber, khoảng 100 người dân địa phương, bao gồm tiểu thương và tài xế xe tuk-tuk Thái Lan và Lào mưu sinh gần biên giới, cũng tập trung để đảnh lễ các vị sư. Khi đoàn bộ hành tiếp tục di chuyển khỏi cửa khẩu, những người dân này trở về công việc thường ngày, trong khi các YouTuber vẫn bám theo để quay phim. Tăng đoàn lúc này gồm có ông Đoàn Văn Báu và Lê Khả Giáp, hai người đã đồng hành cùng tăng đoàn từ khi còn trên đất Lào. Ngoài ra, còn có hai người Thái Lan đảm nhiệm công tác hậu cần. Trong hành trình, các nhà sư di chuyển thành hàng một, sư Minh Tuệ đi cuối cùng. Ông Báu, Giáp và Therawat thường xuyên đi sát bên hoặc ngay sau sư Minh Tuệ. Phía sau đoàn là một chiếc xe bán tải hậu cần. Những người này ngăn cản bất cứ ai đến gần tăng đoàn, với lý do “bảo vệ an toàn cho các nhà sư”. Tuy nhiên, thực tế cho thấy trên suốt chặng đường từ biên giới vào nội địa Thái Lan, không hề có đám đông gây mất trật tự hay có khả năng gây nguy hiểm cho tăng đoàn. Các YouTuber cũng bị buộc phải giữ khoảng cách hàng chục mét hoặc đứng bên kia đường để quay phim. Trong giờ nghỉ trưa, buổi tối, hay lúc các sư thọ thực, ông Báu nghiêm cấm bất kỳ YouTuber nào tiếp cận khu vực nghỉ ngơi của các nhà sư. Tuy nhiên, không phải tất cả YouTuber đều bị ngăn cản. Một nhóm YouTuber đi theo đoàn trong nhiều ngày lại được phép quay phim và tiếp cận gần khu vực các nhà sư ngủ nghỉ. Ông Báu sau đó giải thích trên livestream rằng nhóm này là các tình nguyện viên người Việt ở Thái đến để hỗ trợ tăng đoàn, nên họ được đặc cách quay phim các nhà sư. Trong ngày đầu tác nghiệp, phóng viên RFA cũng gặp khó khăn tương tự. Khi đặt máy quay gần lề đường để ghi lại hình ảnh đoàn bộ hành, chúng tôi bị chiếc xe bán tải của nhóm hậu cần đậu chắn ngay tầm nhìn. Ông Báu xuất hiện ngay sau đó, tự nhận mình là “trưởng đoàn” và yêu cầu bất kỳ hoạt động nào cũng cần có sự đồng ý của ông. Khi phóng viên RFA đưa thẻ phóng viên của Thái Lan thì ông Báu thay đổi thái độ, trở nên cởi mở hơn và cam kết sẽ “tạo điều kiện” cho phóng viên Thái Lan đưa tin. Từ thời điểm đó, chúng tôi có thể quay phim, chụp ảnh các nhà sư ở vị trí gần hơn mà không bị ông Báu ngăn cản như hầu hết các Youtuber khác. Định hướng thông tin Không chỉ kiểm soát người nào được tiếp xúc với sư Minh Tuệ. Ông Báu còn định hướng và kiểm duyệt thông tin đối với phóng viên và cả YouTuber. Ngày thứ hai tác nghiệp, 1/1/2025, trong thời gian các sư đang nghỉ trưa tại một ngôi nhà hoang nằm trong một khu vườn cách khá xa mặt đường chính, phóng viên RFA gặp ông Báu và đề nghị thực hiện một cuộc phỏng vấn với sư Minh Tuệ. Chúng tôi buộc phải cung cấp tất cả các câu hỏi cho ông Báu trước khi được phép vào gặp sư Minh Tuệ. Sau khi vào nơi nghỉ chân của các nhà sư để chuẩn bị phỏng vấn, chúng tôi đề nghị ông Báu rời đi nhưng ông Báu không đồng ý. Ông Báu nói chỉ ngồi gần đó nghe chúng tôi hỏi gì chứ không can thiệp vào câu trả lời của sư Minh Tuệ. Ông nói làm như vậy để đảm bảo chúng tôi không đặt những câu hỏi liên quan đến chính trị, xã hội: “Tôi có một nguyên tắc là không hỏi đến chính trị, chỉ hỏi đến văn hóa, con người thôi…” Lúc này, sư Minh Tuệ ngồi đó đã lên tiếng rằng "anh Báu cứ để cho họ hỏi, không sao đâu." Tuy nhiên, ông Báu viện dẫn lý do chúng tôi có thể cắt ghép thông tin nên từ chối rời đi: "Mình không kiểm soát được thông tin đó thì nó có hại cho mình, chứ không đơn giản." - ông Báu nói với sư Minh Tuệ. Ngoài ra, ông Báu còn yêu cầu chúng tôi phải cam kết trước máy quay của ông ấy rằng sẽ gởi tất cả các bài viết hay video cho ông ấy duyệt trước khi đăng tải lên tờ báo của mình. “Nhưng mà trước khi tụi em đăng có thể đưa anh xem qua. Có thể thầy nói một kiểu rồi các bạn cắt và đăng theo kiểu khác. Tôi không kiểm soát được nội dung thì tôi sẽ không cho các bạn phỏng vấn.” Điều này đi ngược lại với nguyên tắc báo chí của RFA nên chúng tôi từ chối và bị buộc phải rời đi mà không thực hiện được cuộc phỏng vấn. Trước khi rời đi, sư Minh Tuệ còn một lần nữa nói với ông Báu rằng: "Mình biết gì nói đấy, nên là không sao đâu, cho họ (phỏng vấn - PV) đi." Tuy nhiên lúc này, ông Báu cầm máy quay trả lại và yêu cầu chúng tôi rời đi với lý do “để cho thầy nghỉ ngơi.” Để đối phó với các YouTuber tự ý đi theo tăng đoàn, trong các buổi livestream trước đây, ông Báu thường đe dọa rằng nếu cố tình bám theo đoàn để quay phim chụp hình bất cứ thành viên nào trong đoàn thì sẽ bị xử lý theo luật pháp của nước sở tại. Đồng thời, ông Báu cũng nhiều lần giới thiệu người lái xe của đoàn là cán bộ an ninh mạng của Thái Lan. Một người khác tên Therawat là “người của Hoàng gia Thái Lan được cử để bảo vệ tăng đoàn”. Tuy nhiên, ông Therawat sau đó đính chính rằng ông chỉ là một doanh nhân bình thường, không liên quan đến Hoàng gia. Ngày 3/1, báo BenarNews của RFA cũng đã đăng tin cho biết Văn phòng Phật giáo của tỉnh Ubon Ratchanthani không nhận được thông tin gì về chuyến đi của đoàn nhà sư Thích Minh Tuệ sang Thái Lan và cũng không có sự phối hợp trước đó với phía Việt Nam. Báo chí chính thống trong nước cũng không đưa bất kỳ một thông tin nào về chuyến đi này. Mặc dù chuyến bộ hành của sư Minh Tuệ đã diễn ra gần một tháng và thu hút sự chú ý khủng khiếp từ cộng đồng người Việt khắp nơi trên thế giới. Tất cả các thông tin được cập nhật về tăng đoàn gần như chỉ được đăng tải trên kênh của ông Báu, Giáp và một số thành viên đi thảo đoàn làm công tác hậu cần. Kiểm soát những ai được gia nhập tăng đoàn. Ông Đoàn Văn Báu, ban đầu tự nhận là ông đã đến xin gặp và tự nguyện hỗ trợ cho sư Minh Tuệ đến Ấn Độ. Tuy nhiên sau này, ông Báu dần trở thành “trưởng đoàn” và có thể quyết định những ai được đi theo tăng đoàn. Trong một video do chính ông Báu đăng tải trên kênh YouTube của mình hôm 12/12 về công tác chuẩn bị cho hành trình sang Ấn Độ, sư Minh Tuệ cũng chỉ nhờ ông Báu giúp về giấy tờ thủ tục để qua hải quan các nước, chứ không ủy quyền cho ông Báu sắp xếp tổ chức hoạt động của tăng đoàn. Trong một văn bản do công ty Phát tâm Thiên Định Tuệ - do anh trai sư Minh Tuệ thành lập - công bố hôm 1/12 có nêu rõ 10 cá nhân được đi theo hỗ trợ sư Minh Tuệ đi Ấn Độ, nhưng đến ngày khởi hành thì chỉ có hai trong số 10 người này được đi theo đoàn là ông Đoàn Văn Báu và Lê Khả Giáp. Những người hậu cần qua từng quốc gia cũng do ông Báu lựa chọn. Ông Nguyễn Thái Tâm, là người có tên trong danh sách này cũng bị ông Đoàn Văn Báu từ chối không cho đi cùng sư Minh Tuệ. Ông Báu cũng không cho sư Phước Nghiêm hay sư Minh Khổ đi theo tăng đoàn với lý do không có tên trong danh sách đoàn bộ hành do cơ quan chức năng Việt Nam đăng ký với nước sở tại. Hôm 3/1, ông Báu công bố trên kênh YouTube của mình danh sách 9 vị sư khác có thể sẽ gia nhập đoàn trong thời gian tới. Danh sách này, theo ông Báu nói là đã được thảo luận với các sư trong tăng đoàn. Sư Minh Tuệ, khi trả lời BBC tiếng Việt về vấn đề lựa chọn vị sư nào sẽ đi cùng đoàn đã nói rằng ông Báu quyết định được. Khi livestream hôm 7/1, ông Báu nói rằng kể từ khi đặt chân lên đất Thái thì mỗi ngày đều xảy ra “kiếp nạn” mà ông phải giải quyết. Từ chuyện xử lý những người đi theo tăng đoàn mà không được sự cho phép của ông, cho đến chuyện đối phó với các phóng viên nước ngoài. Ông Báu cho rằng những sự việc xảy ra không những ảnh hưởng tới sư Minh Tuệ mà còn ảnh hưởng tới cả đoàn. Do đó, ông đề nghị sư Minh Tuệ không can thiệp vào việc sắp xếp, tổ chức của đoàn bộ hành: " Tất cả việc tu tập thì không ý kiến gì. Nhưng mong thầy không can thiệp vào việc tổ chức, sắp xếp cũng như điều hành của con đối với đoàn." Như vậy, từ một người ban đầu muốn hỗ trợ sư Minh Tuệ về mặt giấy tờ thủ tục xuất nhập cảnh các nước, giờ đây ông Báu gần như kiểm soát mọi hoạt động của đoàn bộ hành đưa các vị sư sáng Ấn Độ. * Do sai sót biên tập, chúng tôi đã viết nhầm chức danh của ông Đoàn Văn Báu.

RFA Vietnamese Thời Sự

Trong khi các nước cộng sản như Trung Quốc, Bắc Triều Tiên, Cu Ba, Lào đều đã nhất thể hóa hai chức danh tổng bí thư và chủ tịch nước, tại sao Việt Nam vẫn chia tách hai chức danh này?

RFA Vietnamese Thời Sự

Tập đoàn Power Machines của Nga đã thắng kiện Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) từ tháng 11 năm ngoái và phía Power Machines đang “đòi” khoản tiền bồi thường khoảng 500 triệu USD. Việc này ảnh hưởng thế nào đến quan hệ Việt - Nga?

RFA Vietnamese Thời Sự

BS. Ngô Thế Vinh nhấn mạnh rằng ĐBSCL đang gặp nguy cơ tan rã và Việt Nam cần thảo luận một chiến lược phát triển mới cho ĐBSCL.

RFA Vietnamese Thời Sự

Việt Nam và Campuchia cần hợp tác để giảm thiểu tác hại của Kênh đào Đế chế Phù Nam đối với cả hai nước.

RFA Vietnamese Thời Sự

Chính quyền Hà Nội dùng mọi phương cách, từ vận động, ngăn chặn, tấn công, cho tới bỏ tù… hòng xoá bỏ bất kỳ nhóm tôn giáo nào không đi theo khuôn khổ của Nhà nước.

RFA Vietnamese Thời Sự

"Nếu Chính phủ Việt Nam tiếp tục không tuân thủ, thì họ sẽ được mời đến Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc để bị chất vấn. Họ sẽ được yêu cầu cung cấp lý do tại sao họ không thực hiện những điều được yêu cầu trong quyết định." - Luật sư nhân quyền Thổ Nhĩ Kỳ, Kurtuluş Baştimar, người đã kiến nghị với Nhóm Công tác của LHQ về trường hợp của bà Phạm Đoan Trang nói.